Trước sự phát triển như vũ bão của không gian mạng cùng những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn thông tin trở thành yêu cầu cấp thiết. Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 333/2026/NĐ-CP nhằm quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật An ninh mạng 2025. Nghị định có hiệu lực thi hành ngay từ ngày 19/8/2026, thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian số.

1. Quy trình và các biện pháp bảo vệ an ninh mạng trọng yếu

Theo tinh thần của nghị định mới, các biện pháp kỹ thuật và pháp lý được cụ thể hóa về nội dung, trình tự, thủ tục nhằm nâng cao khả năng chủ động phòng ngừa, phát hiện và vô hiệu hóa các mối đe dọa trực tuyến. Cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh mạng được trao thẩm quyền thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

• Thẩm định và đánh giá điều kiện an ninh mạng: Rà soát, kiểm định tiêu chuẩn an toàn đối với các hệ thống thông tin trọng yếu trước khi đưa vào vận hành thực tế.
• Kiểm tra, giám sát thường xuyên: Theo dõi luồng dữ liệu, phát hiện sớm dấu hiệu tấn công mạng, lỗ hổng bảo mật và mã độc nguy hiểm.
• Ứng phó và khắc phục sự cố khẩn cấp: Triển khai phương án bảo vệ, cô lập mã độc và khôi phục hoạt động hệ thống trong thời gian ngắn nhất.
• Xử lý thông tin xấu độc: Yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và chủ quản hệ thống kịp thời gỡ bỏ, xóa bỏ các thông tin trái pháp luật, thông tin sai sự thật, tin giả gây hoang mang dư luận.
• Chế tài ngăn chặn: Thực hiện thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vi phạm; đình chỉ, tạm đình chỉ hoặc yêu cầu ngừng hoạt động hệ thống thông tin; tiến hành thu hồi tên miền đối với các trang thông tin điện tử vi phạm nghiêm trọng.

Cơ quan chức năng tăng cường giám sát và xử lý vi phạm an ninh mạng theo quy định mới (ảnh minh họa)

2. Cơ chế quản lý định danh địa chỉ IP và trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Nghị định 333/2026/NĐ-CP là việc hoàn thiện quy định về cơ chế quản lý định danh địa chỉ IP đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet tại Việt Nam.

Các doanh nghiệp hạ tầng viễn thông và dịch vụ Internet có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc quản lý, xác thực và lưu vết dữ liệu kết nối. Đồng thời, văn bản cũng chuẩn hóa khung kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về bảo vệ an ninh mạng và ban hành quy chế cấp chứng nhận tập huấn định kỳ cho đội ngũ nhân sự phụ trách an toàn thông tin tại các cơ quan, tổ chức.

3. Đối tượng áp dụng và phân định thẩm quyền quản lý nhà nước

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định được mở rộng, bao quát mọi chủ thể tham gia hoạt động trên không gian mạng tại lãnh thổ Việt Nam. Cụ thể, căn cứ theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 333/2026/NĐ-CP, đối tượng áp dụng bao gồm:

• Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam;
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam;
• Người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam đã được cấp giấy chứng nhận căn cước;
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động bảo vệ an ninh mạng tại Việt Nam.

Về phân công trách nhiệm thi hành, khoản 2 Điều 2 Nghị định 333/2026/NĐ-CP xác định rõ thẩm quyền giữa các bộ ngành:

• Bộ Quốc phòng: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an ninh mạng đối với các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.
• Bộ Công an: Chủ trì quản lý nhà nước về an ninh mạng đối với các hoạt động dân sự, kinh tế và các đơn vị quân đội có tham gia hoạt động dân sự, kinh tế.

Sự ra đời và áp dụng tức thì của Nghị định 333/2026/NĐ-CP kể từ ngày 19/8/2026 là bước đi quan trọng giúp các doanh nghiệp, tổ chức và người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, tuân thủ đúng quy định pháp luật khi thiết lập, vận hành hệ thống thông tin cũng như chia sẻ dữ liệu trên môi trường trực tuyến.