Trong nỗ lực chuẩn hóa mô hình giáo dục mũi nhọn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành những quy định mới đầy quyết liệt liên quan đến cơ cấu tổ chức của các trường THPT chuyên trên cả nước. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất chính là việc chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại của các lớp không chuyên, hay còn thường được gọi là lớp cận chuyên, lớp chất lượng cao trong lòng các ngôi trường chuyên danh giá.

Chấm dứt mô hình "lớp không chuyên" trong trường chuyên

Theo quy định tại Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT về Quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông chuyên, một thay đổi mang tính bước ngoặt đã được xác lập: Không tổ chức lớp không chuyên trong trường chuyên.

Quy định này nhằm trả lại đúng bản chất và sứ mệnh của trường chuyên là phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu đặc biệt ở một số môn học. Việc tồn tại các lớp cận chuyên trong thời gian dài trước đây đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều về tính công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực đầu tư của Nhà nước.

Quy mô lớp học và danh mục các môn chuyên

Cụ thể, các lớp học trong trường chuyên sẽ chỉ được tổ chức theo các môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, bao gồm: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Ngoại ngữ, Toán, Tin học, Vật lí, Hóa học và Sinh học. Mỗi lớp chuyên được quy định có sĩ số không quá 35 học sinh, nhằm đảm bảo điều kiện dạy và học tốt nhất.

Căn cứ vào điều kiện thực tế và đề nghị của hiệu trưởng, cơ quan quản lý giáo dục sẽ quyết định số lượng môn chuyên và số lớp chuyên cho từng môn. Điều này giúp các địa phương chủ động hơn trong việc điều tiết nguồn lực phù hợp với thế mạnh của từng trường.

"Việc tuyển sinh vào các lớp không chuyên được thực hiện đến hết năm học 2023 - 2024. Các lớp không chuyên đã được tuyển sinh và tổ chức trong trường trung học phổ thông chuyên tiếp tục thực hiện theo quy định cho đến khi học hết lớp 12."

Ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất vượt trội

Bên cạnh việc siết chặt mô hình tổ chức, Luật Giáo dục 2019 và các văn bản hướng dẫn cũng nhấn mạnh việc ưu tiên đầu tư cho hệ thống trường chuyên. Các trường này không chỉ đạt chuẩn quốc gia mà còn được trang bị các khối phòng hỗ trợ học tập hiện đại, ký túc xá, nhà công vụ cho giáo viên, cùng hệ thống sân vận động, bể bơi và dụng cụ thể thao chuyên dụng.

Lộ trình thực hiện quy định mới này đã bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/4/2023. Đối với những học sinh đang theo học tại các lớp không chuyên đã tuyển sinh trước đó, quyền lợi vẫn được đảm bảo cho đến khi hoàn thành chương trình cấp THPT.

Việc "xóa sổ" lớp cận chuyên được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường giáo dục tập trung, chuyên sâu hơn, giúp các trường chuyên thực hiện tốt vai trò là "cái nôi" đào tạo nhân tài cho đất nước trong giai đoạn mới.