Trong xu thế hội nhập quốc tế, việc các công dân Việt Nam kết hôn với người nước ngoài và sinh sống tại Việt Nam ngày càng trở nên phổ biến. Một trong những vấn đề được nhiều gia đình quan tâm chính là quyền lợi về chăm sóc sức khỏe, cụ thể là việc tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT). Vậy, trường hợp vợ là người nước ngoài thì có được tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.

Căn cứ pháp lý về đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình

Theo quy định tại khoản 5 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế (đã được sửa đổi, bổ sung), nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình bao gồm những người thuộc hộ gia đình, trừ các đối tượng đã được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT theo các nhóm khác.

Để làm rõ hơn về đối tượng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 146/2018/NĐ-CP. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 104/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023), quy định về hộ gia đình tham gia BHYT đã có những điều chỉnh quan trọng để phù hợp với việc bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy.

Điều kiện để vợ là người nước ngoài được mua BHYT hộ gia đình

Căn cứ vào khoản 1 Điều 2 và khoản 2 Điều 2 Nghị định 104/2022/NĐ-CP sửa đổi Điều 5 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, nhóm đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình được xác định như sau:

“1. Người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú, trừ những người thuộc đối tượng quy định tại các điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định này.
2. Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký tạm trú, trừ đối tượng quy định tại các điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định này và đối tượng đã tham gia bảo hiểm y tế theo quy định tại khoản 1 Điều này.”

Như vậy, pháp luật không phân biệt quốc tịch của thành viên trong hộ gia đình khi tham gia BHYT. Điều kiện tiên quyết là người vợ nước ngoài phải có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại Việt Nam.

Trường hợp cụ thể

• Nếu đã đăng ký thường trú: Người vợ nước ngoài (thường là người đã có thẻ thường trú) có tên trong thông tin cư trú của hộ gia đình thì hoàn toàn được tham gia BHYT hộ gia đình.
• Nếu đã đăng ký tạm trú: Đây là trường hợp phổ biến nhất. Người vợ nước ngoài sử dụng thẻ tạm trú hoặc visa còn thời hạn và đã thực hiện khai báo tạm trú tại địa phương. Khi có tên trong danh sách nhân khẩu tạm trú của hộ gia đình, bà ấy đủ điều kiện để mua BHYT.

Mức đóng BHYT hộ gia đình năm 2024

Mức đóng BHYT hộ gia đình được tính dựa trên mức lương cơ sở. Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, mức đóng được giảm dần cho các thành viên thứ hai trở đi:

• Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở.
• Người thứ hai đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất.
• Người thứ ba đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất.
• Người thứ tư đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất.
• Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Thủ tục đăng ký mua BHYT cho vợ là người nước ngoài

Để thực hiện đăng ký, hộ gia đình cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

1. Tờ khai tham gia BHYT: Mẫu TK1-TS theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
2. Giấy tờ tùy thân: Hộ chiếu của người vợ còn thời hạn.
3. Giấy tờ chứng minh cư trú: Thẻ tạm trú, thẻ thường trú hoặc xác nhận thông tin cư trú của cơ quan Công an (chứng minh việc đang tạm trú/thường trú cùng hộ gia đình).
4. Giấy chứng nhận kết hôn: Để chứng minh quan hệ nhân thân trong hộ gia đình (nếu cần thiết).

Địa điểm nộp hồ sơ: Cơ quan Bảo hiểm xã hội quận/huyện hoặc các đại lý thu BHYT (thường đặt tại UBND xã/phường hoặc bưu điện địa phương).

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc tham gia BHYT không chỉ là quyền lợi mà còn là giải pháp tài chính an toàn cho người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam trước những rủi ro về sức khỏe. Gia đình nên chủ động thực hiện thủ tục khai báo tạm trú đầy đủ cho người vợ nước ngoài để làm cơ sở pháp lý đăng ký BHYT hộ gia đình một cách thuận lợi nhất.

Hy vọng thông tin trên đã giải đáp rõ thắc mắc của bạn. Nếu cần hỗ trợ chi tiết về thủ tục hoặc có tình huống phát sinh cụ thể, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu.