Bạo lực gia đình không chỉ là đòn roi: Góc nhìn từ Nghị định 167/2013/NĐ-CP

Trong quan niệm truyền thống của nhiều người Việt Nam, bạo lực gia đình thường được hiểu là những hành vi xâm phạm thân thể, gây thương tích. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý tại thời điểm năm 2018, các hành vi bạo lực về tinh thần, kinh tế cũng bị nghiêm cấm và có chế tài xử phạt cụ thể. Đặc biệt, việc vợ chì chiết chồng hoặc ngược lại không còn là chuyện riêng trong nhà mà đã được luật hóa rõ ràng.

Xúc phạm danh dự, chì chiết thành viên gia đình bị phạt đến 1 triệu đồng

Căn cứ quy định tại Điều 51 Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ, mức xử phạt đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình được quy định như sau:

1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình.

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Tiết lộ hoặc phát tán tư liệu, tài liệu thuộc bí mật đời tư của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

b) Sử dụng các phương tiện thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình;

c) Phổ biến, phát tán tờ rơi, bài viết, hình ảnh, âm thanh nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình.

Như vậy, hành vi vợ thường xuyên chì chiết, lăng mạ chồng (hoặc ngược lại) hoàn toàn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cao nhất lên đến 1 triệu đồng. Tuy nhiên, trên thực tế năm 2018, việc áp dụng quy định này gặp không ít khó khăn do tâm lý "xấu chàng hổ ai" và khó khăn trong việc thu thập chứng cứ bạo lực tinh thần.

Đuổi vợ ra khỏi nhà: Coi chừng bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền

Hành vi buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp của họ là một hành vi xâm phạm quyền cư trú và an toàn của cá nhân. Theo quy định tại Điều 57 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, hành vi này sẽ bị xử lý như sau:

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp của họ.
• Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi thường xuyên đe dọa bằng bạo lực để buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp của họ.

Bên cạnh đó, theo Điều 5 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2007, nạn nhân có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình.

Cấm đoán các mối quan hệ xã hội: Một dạng bạo lực tâm lý ít người ngờ tới

Việc ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, bạn bè nhằm mục đích cô lập, gây áp lực tâm lý cũng là hành vi vi phạm pháp luật. Điều 52 Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi cấm thành viên gia đình ra khỏi nhà, ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, bạn bè hoặc có các mối quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh khác.

Quy định này nhằm bảo vệ quyền tự do cá nhân và ngăn chặn tình trạng cô lập nạn nhân trong môi trường gia đình độc hại. Dù mức phạt tiền không quá lớn, nhưng đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng can thiệp khi có tin báo về bạo lực gia đình.

Tóm lại, các quy định pháp luật năm 2018 đã bao phủ khá rộng các hành vi bạo lực gia đình. Tuy nhiên, để các quy định này thực sự đi vào cuộc sống, cần sự dũng cảm của nạn nhân và sự vào cuộc quyết liệt của các tổ chức đoàn thể tại địa phương.