Ngày 25/09/2020, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Một trong những điểm đáng chú ý nhất và đang gây xôn xao trong đội ngũ viên chức mới tuyển dụng chính là việc thắt chặt các điều kiện chấm dứt hợp đồng làm việc trong thời gian tập sự.

Sự khác biệt mang tính 'sát thương' cao đối với người tập sự

Trước đây, theo quy định tại Điều 24 Nghị định 29/2012/NĐ-CP, viên chức tập sự chỉ bị chấm dứt hợp đồng khi không đạt yêu cầu sau thời gian tập sự hoặc bị xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên. Điều này đồng nghĩa với việc nếu chỉ bị khiển trách, người tập sự vẫn có cơ hội sửa sai và tiếp tục công việc.

Tuy nhiên, 'cánh cửa' này đã hẹp lại đáng kể. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 25 Nghị định 115/2020/NĐ-CP nêu rõ:

"1. Người tập sự bị chấm dứt hợp đồng làm việc và hủy bỏ quyết định tuyển dụng khi không đạt yêu cầu sau thời gian tập sự hoặc có hành vi vi phạm đến mức phải xem xét xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật."

Như vậy, hiện nay, viên chức tập sự chỉ cần có hành vi vi phạm đến mức kỷ luật (dù là hình thức nhẹ nhất như khiển trách) là đã có thể bị chấm dứt hợp đồng làm việc và hủy bỏ quyết định tuyển dụng ngay lập tức. Quy định này buộc những người mới vào ngành phải nâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp lên mức tối đa.

Quy trình thực hiện và quyền lợi còn sót lại

Theo khoản 2 Điều 25 Nghị định 115/2020/NĐ-CP, thẩm quyền quyết định thuộc về người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập. Sau khi chấm dứt hợp đồng, đơn vị phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng để chính thức hủy bỏ quyết định tuyển dụng đối với nhân sự đó.

Dù quy định có phần khắt khe hơn về mặt kỷ luật, nhưng Nhà nước vẫn giữ nguyên các chính sách an sinh tối thiểu cho người bị chấm dứt hợp đồng. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 25 Nghị định 115/2020/NĐ-CP, người tập sự bị chấm dứt hợp đồng sẽ được:

• Trợ cấp 01 tháng lương hiện hưởng.
• Trợ cấp các khoản phụ cấp đang được hưởng (nếu có).
• Hỗ trợ tiền tàu xe về nơi cư trú.

Đây được xem là khoản hỗ trợ cần thiết để người lao động ổn định cuộc sống trong thời gian tìm kiếm cơ hội việc làm mới sau khi không vượt qua được giai đoạn thử thách tại đơn vị sự nghiệp công lập.

Lời khuyên cho các tân viên chức

Với bối cảnh pháp lý mới từ cuối năm 2020, các viên chức đang trong thời gian tập sự cần đặc biệt lưu ý:

1. Nghiên cứu kỹ nội quy, quy chế làm việc của đơn vị và các quy định tại Luật Viên chức 2010.
2. Tránh tuyệt đối các sai phạm dù là nhỏ nhất liên quan đến giờ giấc, tác phong và đạo đức công vụ.
3. Chủ động học hỏi, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao trong bản kế hoạch tập sự để đảm bảo đánh giá đạt yêu cầu cuối kỳ.

Việc "siết" quy định này không nhằm mục đích làm khó người lao động, mà hướng tới xây dựng một đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, kỷ cương và có trách nhiệm ngay từ những ngày đầu bước chân vào bộ máy Nhà nước.