Hoạt động cho vay tại các tổ chức tín dụng vừa trải qua một đợt 'thay máu' quy định quan trọng với sự ra đời của Thông tư 06/2023/TT-NHNN. Đây không chỉ là văn bản thuần túy về kỹ thuật ngân hàng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và kế hoạch tài chính của hàng triệu cá nhân, doanh nghiệp.

1. 'Cửa hẹp' cho các nhu cầu vốn không minh bạch

Một trong những điểm nóng nhất của quy định mới là việc bổ sung thêm 04 trường hợp tuyệt đối không được ngân hàng cho vay. Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN (sửa đổi Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN), các nhu cầu vốn sau đây sẽ bị từ chối:

• Vay để gửi tiền: Chấm dứt tình trạng dùng vốn vay lãi suất thấp để gửi tiết kiệm hưởng chênh lệch.
• Góp vốn, mua cổ phần chưa niêm yết: Siết chặt việc vay vốn để đầu tư vào các doanh nghiệp chưa minh bạch trên sàn chứng khoán.
• Hợp tác đầu tư dự án chưa đủ điều kiện: Ngăn chặn rủi ro dòng vốn đổ vào các dự án bất động sản 'ma' hoặc chưa đủ pháp lý.
• Vay bù đắp tài chính: Chỉ cho phép nếu khách hàng đã ứng vốn tự có dưới 12 tháng và đáp ứng các điều kiện khắt khe về phương án sử dụng vốn.

2. Vay tiền online: Tiện lợi nhưng có giới hạn

Lần đầu tiên, khung pháp lý cho việc cho vay bằng phương tiện điện tử được quy định rõ nét. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận vốn nhanh chóng cho người dân mà không cần đến trực tiếp quầy giao dịch.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn hệ thống, pháp luật quy định dư nợ cho vay đối với một khách hàng cá nhân phục vụ nhu cầu đời sống không được vượt quá 100 triệu đồng tại một tổ chức tín dụng khi thực hiện qua phương thức điện tử. Đây là con số hợp lý để vừa thúc đẩy tiêu dùng, vừa kiểm soát nợ xấu trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ.

3. Linh hoạt trong trả nợ và lãi suất ưu đãi

Thay vì cứng nhắc như trước đây, Thông tư 06/2023/TT-NHNN cho phép ngân hàng và khách hàng thỏa thuận trả nợ bằng đồng tiền khác đồng tiền cho vay, miễn là phù hợp với quy định pháp luật. Điều này đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp có nguồn thu ngoại tệ đa dạng.

Về lãi suất, các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn tiếp tục được hưởng mức lãi suất ngắn hạn tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí vốn cho các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

4. Thứ tự thu nợ khi quá hạn: Rõ ràng và minh bạch

Một điểm mới đáng chú ý khác là quy định về thứ tự thu nợ gốc và lãi đối với các khoản vay có kỳ hạn bị quá hạn. Ngân hàng sẽ thực hiện thu theo thứ tự: Gốc quá hạn -> Lãi trên gốc quá hạn -> Gốc đến hạn -> Lãi trên gốc đến hạn. Quy định này giúp khách hàng nắm rõ lộ trình trả nợ và tránh những tranh chấp không đáng có về cách tính lãi chồng lãi.

"Tổ chức tín dụng thu nợ khoản nợ vay có một hoặc một số kỳ hạn trả nợ bị quá hạn theo thứ tự: Thu nợ gốc đã quá hạn, thu nợ lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả, thu nợ gốc đến hạn, thu nợ lãi trên nợ gốc mà đến hạn chưa trả."

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 06/2023/TT-NHNN sẽ giúp bạn chủ động hơn trong các giao dịch tài chính, tránh được những rủi ro pháp lý và tối ưu hóa quyền lợi khi vay vốn tại các ngân hàng hiện nay.