Thị trường vật liệu xây dựng Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa thay đổi mang tính lịch sử. Theo quy định mới nhất tại Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), vật liệu xây dựng chính thức được đưa vào danh mục các sản phẩm phải dán nhãn năng lượng trước khi lưu thông trên thị trường.

Vật liệu xây dựng sẽ phải tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe về hiệu suất năng lượng từ năm 2026 (ảnh minh họa)

Mở rộng phạm vi quản lý năng lượng đối với vật liệu xây dựng

Tại khoản 16 Điều 1 Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi 2025, cơ quan lập pháp đã sửa đổi tên và nội dung của Điều 37. Cụ thể, tên điều luật mới là: "Biện pháp quản lý sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đối với phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng".

Việc bổ sung cụm từ "vật liệu xây dựng" vào phạm vi điều chỉnh cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc kiểm soát tiêu thụ năng lượng ngay từ khâu đầu vào của các công trình. Theo đó, các biện pháp quản lý bao gồm:

• Dán nhãn năng lượng đối với phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng và vật liệu xây dựng;
• Công bố thông tin cần thiết về sử dụng năng lượng của các đối tượng nêu trên.

Cận cảnh nhãn năng lượng sẽ được áp dụng cho các tấm kính và vật liệu cách nhiệt (ảnh minh họa)

Trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu

Không chỉ dừng lại ở việc dán nhãn, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi 2025 còn siết chặt quy trình thực hiện tại Điều 39. Các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối và kinh doanh vật liệu xây dựng (bao gồm cả kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử) phải thực hiện:

"Thực hiện công bố, dán nhãn năng lượng đối với phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng sau khi các đối tượng này được thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia về hiệu suất năng lượng theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, pháp luật về đo lường."

Điều này đồng nghĩa với việc, kể từ năm 2026, bất kỳ loại vật liệu xây dựng nào nằm trong danh mục quy định mà chưa được dán nhãn năng lượng sẽ không được phép đưa ra thị trường. Đây là một thách thức nhưng cũng là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường.

Lợi ích kép cho người tiêu dùng và môi trường

Việc dán nhãn năng lượng giúp người tiêu dùng và các nhà thầu dễ dàng nhận diện, lựa chọn những loại vật liệu có khả năng cách nhiệt tốt, tiết kiệm điện năng cho công trình. Về lâu dài, điều này sẽ góp phần giảm chi phí vận hành tòa nhà và hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, quy định này là một phần trong lộ trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng xanh, đồng bộ với Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả 2010 và các văn bản hướng dẫn mới nhất như Nghị định 30/2026/NĐ-CP.