Trong thực tế đời sống, không hiếm gặp tình trạng cây cối của nhà hàng xóm phát triển quá mức, cành lá xum xuê hoặc rễ cây lấn sang phần đất thuộc quyền sở hữu của gia đình mình. Nhiều người vì bức xúc đã tự ý cầm dao chặt bỏ mà không biết rằng hành vi này có thể dẫn đến những rắc rối pháp lý nghiêm trọng, thậm chí là bị xử phạt hành chính hoặc phải bồi thường thiệt hại.

Quyền bảo hộ ranh giới đất đai theo Luật Đất đai 2024

Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất hợp pháp được Nhà nước bảo hộ quyền sử dụng đất và ranh giới thửa đất. Cụ thể, tại Điều 26 Luật Đất đai 2024 nêu rõ các quyền của người sử dụng đất, bao gồm việc được cấp Giấy chứng nhận và được bảo vệ khi có hành vi xâm phạm trái phép.

Tuy nhiên, việc người khác trồng cây lấn sang đất của bạn (xâm phạm ranh giới) và việc bạn tự ý tiêu hủy tài sản đó là hai vấn đề pháp lý khác nhau. Pháp luật không cho phép dùng một hành vi vi phạm để đáp trả một hành vi vi phạm khác.

Biện pháp tự bảo vệ tài sản theo Bộ luật Dân sự 2015

Khi quyền sở hữu bị xâm phạm, chủ đất có quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ được pháp luật cho phép. Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định rất rõ về vấn đề này tại Điều 164 Bộ luật Dân sự 2015:

"1. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền tự bảo vệ, ngăn chặn bất kỳ người nào có hành vi xâm phạm quyền của mình bằng những biện pháp không trái với quy định của pháp luật."

Như vậy, từ khóa quan trọng ở đây là "không trái với quy định của pháp luật". Việc tự ý chặt hạ cây cối - vốn là tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác - mà chưa có sự đồng ý hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền thường bị coi là hành vi hủy hoại tài sản.

Quy trình xử lý đúng luật khi gặp cây hàng xóm lấn đất:

• Thương lượng: Trao đổi trực tiếp với hàng xóm, yêu cầu họ cắt tỉa hoặc di dời cây.
• Hòa giải cơ sở: Nếu thương lượng không thành, hãy gửi đơn yêu cầu UBND cấp xã tiến hành hòa giải tranh chấp đất đai.
• Khởi kiện: Trong trường hợp xấu nhất, bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân để yêu cầu buộc hàng xóm chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất và bồi thường (nếu có).

Mức phạt khi tự ý chặt cây của người khác

Nếu bạn mất bình tĩnh và tự ý chặt cây gây thiệt hại cho người khác, bạn có thể đối mặt với án phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể, tại điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định:

Hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu.

Lời khuyên pháp lý: Đừng để một phút nóng giận biến mình từ người đúng (bị lấn chiếm đất) thành người sai (vi phạm pháp luật hành chính). Hãy luôn ưu tiên giải quyết bằng con đường đối thoại hoặc nhờ sự can thiệp của pháp luật để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình một cách văn minh.