Cơ chế một cửa, một cửa liên thông từ lâu đã trở thành 'cầu nối' quan trọng giữa cơ quan Nhà nước và người dân. Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa tính minh bạch và kỷ cương công vụ, Chính phủ đã ban hành Nghị định 118/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025). Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là quy định tại Điều 5 về những hành vi không được làm trong giải quyết thủ tục hành chính.

1. 'Lằn ranh đỏ' đối với cán bộ, công chức tại Bộ phận Một cửa

Đội ngũ cán bộ trực tiếp tiếp xúc với người dân được xem là 'bộ mặt' của chính quyền. Nhằm ngăn chặn tình trạng nhũng nhiễu, Điều 5 Nghị định 118/2025/NĐ-CP nghiêm cấm các hành vi sau:

• Cửa quyền, sách nhiễu: Tuyệt đối không được gây khó khăn, phiền hà cho tổ chức, cá nhân.
• Cản trở quyền lựa chọn: Không được ngăn cản người dân chọn hình thức nộp hồ sơ hoặc nhận kết quả (trực tiếp hoặc trực tuyến) theo quy định.
• Vi phạm dữ liệu điện tử: Cấm thay đổi, xóa, giả mạo hoặc di chuyển trái phép dữ liệu; không được tiết lộ thông tin cá nhân để trục lợi.
• Tự ý 'đẻ' thêm thủ tục: Nghiêm cấm việc tự ý yêu cầu bổ sung hồ sơ ngoài quy định hoặc thu thêm các khoản phí, lệ phí trái luật.
• Giao dịch 'ngầm': Mọi giao dịch phải thông qua Bộ phận Một cửa, cấm giao dịch trực tiếp bên ngoài (trừ trường hợp đặc biệt).

"Cán bộ không được yêu cầu cung cấp lại thông tin, tài liệu điện tử đã được số hóa và lưu trữ trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, trừ trường hợp cần xác minh, thẩm tra lại nội dung thực tế." - Trích dẫn tinh thần quy định mới.

2. Trách nhiệm của người dân và doanh nghiệp khi yêu cầu giải quyết thủ tục

Không chỉ cán bộ, mà ngay cả tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính cũng phải tuân thủ các quy định để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật. Các hành vi bị cấm bao gồm:

• Gian lận hồ sơ: Mạo nhận, chiếm đoạt hoặc sử dụng tài liệu trái phép.
• Hành vi tiêu cực: Hối lộ, lừa dối cán bộ công chức hoặc cản trở việc giải quyết hồ sơ của người khác.
• Xúc phạm danh dự: Vu khống, tố cáo sai sự thật hoặc có hành vi xúc phạm uy tín cơ quan, danh dự người thi hành công vụ.

3. Đối với các đơn vị cung ứng dịch vụ hỗ trợ

Các doanh nghiệp bưu chính, đơn vị ủy quyền cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh. Họ không được phép tiết lộ thông tin hồ sơ khách hàng để trục lợi, không được lừa dối cán bộ hoặc người ủy quyền và tuyệt đối không được gây cản trở tiến trình giải quyết hồ sơ.

Lời khuyên pháp lý

Việc nắm rõ các hành vi bị cấm tại Nghị định 118/2025/NĐ-CP giúp người dân tự bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu gặp tình trạng cán bộ gây khó khăn hoặc yêu cầu hồ sơ trái quy định, người dân có quyền phản ánh, khiếu nại dựa trên các căn cứ pháp lý rõ ràng này.