Việc xác định tương đương chức danh nhà giáo là một trong những nội dung quan trọng được đề xuất nhằm đồng bộ hóa hệ thống quản lý đội ngũ giáo viên, giảng viên trên cả nước. Theo dự thảo mới nhất, từ ngày 01/01/2026, quy trình này sẽ được thực hiện dựa trên những tiêu chuẩn khắt khe về trình độ đào tạo và hệ số lương.

Bước ngoặt mới trong quản lý đội ngũ nhà giáo

Theo quy định tại Luật Nhà giáo 2025, Chính phủ xác định tương đương chức danh nhà giáo nhằm làm cơ sở để cơ quan có thẩm quyền quyết định thay đổi vị trí việc làm và bổ nhiệm chức danh phù hợp. Điều này không chỉ giúp chuẩn hóa đội ngũ mà còn đảm bảo quyền lợi về lương và phụ cấp cho nhà giáo khi luân chuyển giữa các cấp học hoặc môi trường giáo dục khác nhau.

Danh mục 9 nhóm chức danh nhà giáo tương đương

Dự thảo Thông tư quy định việc xác định tương đương chức danh nhà giáo đã phân chia đội ngũ thành 9 nhóm cụ thể. Ví dụ:

• Nhóm 1: Bao gồm Giảng viên đại học cao cấp, Giảng viên cao đẳng cao cấp (loại A3.1), yêu cầu trình độ Tiến sĩ.
• Nhóm 3: Gồm Giảng viên đại học chính, Giáo viên trung học phổ thông cao cấp, Giáo viên trung học cơ sở cao cấp (loại A2.1), yêu cầu trình độ Thạc sĩ trở lên.
• Nhóm 6: Tập trung vào các chức danh như Trợ giảng, Giáo viên mầm non chính, Giáo viên tiểu học, trung học (loại A1), yêu cầu trình độ Đại học.

Căn cứ xác định: Trình độ đào tạo là "kim chỉ nam"

Một trong những căn cứ cốt lõi để xác định tương đương là trình độ chuẩn được đào tạo. Theo Luật Giáo dục 2019 và các quy định liên quan, chuẩn trình độ được xác định như sau:

"Giáo viên mầm non phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên; giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông phải có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên."

Đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp, việc xác định tương đương còn phải tuân thủ Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014. Cụ thể, nhà giáo dạy lý thuyết trình độ trung cấp, cao đẳng phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên; nhà giáo dạy thực hành phải có chứng chỉ kỹ năng nghề phù hợp.

Các trường hợp đặc thù và môn học chuyên biệt

Pháp luật cũng dành sự ưu tiên cho các nhà giáo giảng dạy môn học đặc thù như Nghệ thuật, Thể dục thể thao hoặc Giáo dục quốc phòng. Theo Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh 2013, giảng viên môn học này phải có bằng cử nhân giáo dục quốc phòng và an ninh trở lên hoặc bằng đại học chuyên ngành khác kèm chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm phù hợp.

Đặc biệt, những người đạt danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" khi được tuyển dụng làm nhà giáo sẽ có những cơ chế miễn giảm về trình độ chuẩn đào tạo nhất định, nhằm tận dụng tối đa kinh nghiệm thực tiễn quý báu của họ trong công tác giảng dạy.

Lời khuyên cho nhà giáo trước thềm quy định mới

Việc xác định tương đương chức danh không chỉ là thủ tục hành chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ số lương và lộ trình thăng tiến. Nhà giáo cần chủ động rà soát văn bằng, chứng chỉ và đối chiếu với danh mục nhóm chức danh để đảm bảo quyền lợi tối ưu khi quy định chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026.