Chế độ tử tuất luôn là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, giúp đảm bảo cuộc sống cho thân nhân khi người lao động không may qua đời. Với việc Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, các quy định về trợ cấp tuất hằng tháng đã có những điều chỉnh đáng kể, đặc biệt là về căn cứ tính mức hưởng.

Đối tượng hưởng trợ cấp tuất hằng tháng: Kế thừa và cụ thể hóa

Về cơ bản, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 vẫn kế thừa tinh thần của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 về các nhóm thân nhân được hưởng trợ cấp. Tuy nhiên, các quy định mới tại Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã được chi tiết hóa hơn.

Theo quy định hiện hành tại Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thân nhân được hưởng trợ cấp bao gồm con chưa đủ 18 tuổi, vợ/chồng, cha mẹ đẻ hoặc người có nghĩa vụ nuôi dưỡng đã hết tuổi lao động hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Điểm mới đáng chú ý từ sau ngày 01/7/2025 là việc bổ sung các trường hợp cụ thể liên quan đến mang thai hộ và các điều kiện về đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể, người lao động chỉ cần đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên (thay vì 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc như trước đây) là thân nhân đã có cơ hội tiếp cận chế độ này.

Mức trợ cấp tuất hằng tháng: Từ "Lương cơ sở" sang "Mức tham chiếu"

Đây là thay đổi cốt lõi mà mọi người lao động và thân nhân cần lưu ý. Hiện nay, theo Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức trợ cấp được tính dựa trên mức lương cơ sở:

Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức lương cơ sở.

Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, khái niệm "mức lương cơ sở" sẽ được thay thế bằng "mức tham chiếu". Theo Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng sẽ là:

• 50% mức tham chiếu cho mỗi thân nhân.
• 70% mức tham chiếu nếu thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng.

Việc chuyển đổi này nhằm đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với lộ trình cải cách tiền lương, giúp giá trị khoản trợ cấp không bị lạc hậu so với biến động kinh tế - xã hội.

Những lưu ý quan trọng về số lượng thân nhân được hưởng

Pháp luật cũng quy định giới hạn về số lượng người được hưởng để đảm bảo tính bền vững của quỹ. Trong trường hợp một người lao động qua đời, số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng tối đa không quá 04 người. Tuy nhiên, nếu có từ 02 người lao động trở lên qua đời mà thân nhân đủ điều kiện hưởng thì sẽ được hưởng gấp đôi mức trợ cấp tương ứng.

Một điểm cần lưu ý khác là thân nhân (trừ con cái) đang hưởng lương hoặc các khoản trợ cấp khác cao hơn mức tham chiếu sẽ không thuộc đối tượng hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Điều này nhằm tập trung nguồn lực hỗ trợ cho những người thực sự gặp khó khăn về tài chính sau khi mất đi người nuôi dưỡng.

Tóm lại, những thay đổi từ ngày 01/7/2025 mang tính tích cực, giúp minh bạch hóa quyền lợi và thích ứng với các chính sách tiền lương mới. Người lao động nên nắm rõ các quy định này để chủ động bảo vệ quyền lợi an sinh cho gia đình mình trong tương lai.