Trong bối cảnh sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, việc bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tiêu cực, nội dung độc hại trên môi trường số đang trở thành ưu tiên hàng đầu của các cơ quan quản lý nhà nước. Mới đây, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng đã đưa ra nhiều đề xuất mang tính đột phá, nhận được sự quan tâm rất lớn từ cộng đồng xã hội, đặc biệt là các phụ huynh.

Siết chặt quản lý hoạt động tương tác của người dùng dưới 16 tuổi

Điểm đáng chú ý bậc nhất trong dự thảo chính là các quy định siết chặt quyền tương tác và đăng tải thông tin đối với nhóm người dùng là trẻ em dưới 16 tuổi. Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 9 dự thảo sửa đổi, bổ sung điểm đ khoản 3 Điều 23 Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định về trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân nước ngoài cung cấp thông tin xuyên biên giới vào Việt Nam:

"Mạng xã hội phải có giải pháp kỹ thuật để xác định người sử dụng là trẻ em dưới 16 tuổi và phân phối nội dung phù hợp với độ tuổi. Đáng chú ý, nền tảng phải bảo đảm người sử dụng là trẻ em dưới 16 tuổi không được đăng tải, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội do mình cung cấp."

Không chỉ áp dụng đối với các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới, quy định này còn đồng thời được áp dụng đối với tất cả các mạng xã hội do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước cung cấp. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 12 dự thảo sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 3 Điều 27 Nghị định 147/2024/NĐ-CP yêu cầu các nhà cung cấp mạng xã hội Việt Nam bắt buộc áp dụng các rào cản kỹ thuật để xác định tuổi người dùng, bảo đảm không cho phép nhóm người dùng dưới 16 tuổi đăng tải, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội.

Quy định đăng ký tài khoản qua thông tin của cha mẹ hoặc người giám hộ

Một điểm mới nổi bật khác nằm ở cơ chế đăng ký và xác thực tài khoản mạng xã hội của người dùng nhỏ tuổi. Dự thảo đề xuất tài khoản mạng xã hội của trẻ em dưới 16 tuổi bắt buộc phải được đăng ký dựa trên thông tin định danh của cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Theo đó, trách nhiệm của phụ huynh và người giám hộ không dừng lại ở việc đăng ký hộ mà còn bao gồm:

• Trực tiếp quản lý, giám sát các nội dung mà trẻ em tiếp cận trên các nền tảng số.
• Kiểm soát thời lượng sử dụng Internet và mạng xã hội của trẻ để hạn chế nguy cơ nghiện thiết bị điện tử.
• Phối hợp cùng nhà trường và xã hội định hướng tư duy nhận thức cho trẻ về an toàn thông tin mạng.

Yêu cầu kỹ thuật nâng cao đối với các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội

Để đảm bảo hành lang pháp lý được thực thi hiệu quả trên thực tế, các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài nước phải có trách nhiệm chủ động xây dựng và vận hành hệ thống lọc nội dung thông minh. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bắt buộc phải:

1. Thiết lập cơ chế bảo vệ quyền bí mật đời sống riêng tư ở mức cao nhất đối với tài khoản của trẻ em dưới 16 tuổi.
2. Chủ động rà soát, phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn triệt để trẻ em tiếp cận với các dạng nội dung độc hại như bạo lực, khiêu dâm, cờ bạc, ma túy, các thử thách nguy hiểm trên mạng (dangerous trends) và các hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức xã hội.
3. Cung cấp tính năng hỗ trợ cha mẹ dễ dàng cài đặt chế độ giới hạn độ tuổi và thời gian truy cập.

Cần lưu ý rằng các nội dung nêu trên hiện vẫn đang trong giai đoạn xây dựng và tham vấn ý kiến dưới dạng dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 147/2024/NĐ-CP, chưa phải là quy định chính thức áp dụng ngay lập tức. Tuy nhiên, đề xuất này phản ánh định hướng quản lý chặt chẽ nhằm bảo vệ sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ trước những rủi ro tiềm ẩn trên môi trường số.