Việc lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực và kinh nghiệm là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực giao thông. Để cụ thể hóa các quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020, Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư 09/2022/TT-BGTVT với những hướng dẫn chi tiết về phương pháp và tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu.

Khung pháp lý mới về lựa chọn nhà đầu tư dự án PPP giao thông

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 09/2022/TT-BGTVT, văn bản này hướng dẫn về phương pháp, tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và mẫu hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT) thuộc ngành giao thông vận tải. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng BOT.

Một trong những nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 09/2022/TT-BGTVT là:

Tiêu chuẩn đánh giá phải công khai trong hồ sơ mời thầu. Trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu phải tuân thủ tiêu chuẩn đánh giá nêu trong hồ sơ mời thầu không được thay đổi hay bổ sung bất kỳ nội dung nào.

3 Tiêu chuẩn cốt lõi đánh giá hồ sơ dự thầu

Quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu được chia thành các bước nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính minh bạch và chọn lọc được nhà đầu tư tối ưu nhất.

1. Đánh giá năng lực và kinh nghiệm

Dựa trên quy định tại Điều 5 Thông tư 09/2022/TT-BGTVT và Phụ lục I, tiêu chuẩn này thường chiếm tỷ trọng điểm rất lớn:

• Năng lực tài chính: Chiếm tỷ trọng từ 50% đến 60% tổng số điểm. Nhà đầu tư phải chứng minh được vốn chủ sở hữu và khả năng huy động vốn vay đáp ứng yêu cầu của dự án.
• Kinh nghiệm thực hiện dự án: Chiếm tỷ trọng từ 40% đến 50% tổng số điểm. Các dự án tương tự đã hoàn thành hoặc vận hành ổn định là minh chứng quan trọng nhất cho năng lực của nhà đầu tư.

2. Tiêu chuẩn kỹ thuật

Theo Điều 6 Thông tư 09/2022/TT-BGTVT, phương pháp đánh giá kỹ thuật có thể sử dụng phương pháp chấm điểm hoặc phương pháp đạt/không đạt. Các tiêu chí đánh giá bao gồm:

• Kế hoạch và phương pháp triển khai thực hiện dự án.
• Phương án kỹ thuật và giải pháp công nghệ.
• Phương án quản lý vận hành, kinh doanh và bảo trì công trình.
• Các yêu cầu về bảo vệ môi trường và an toàn giao thông.

3. Tiêu chuẩn tài chính - thương mại

Đây là bước cuối cùng để xếp hạng nhà đầu tư. Điều 7 Thông tư 09/2022/TT-BGTVT đưa ra 4 phương pháp so sánh, xếp hạng chính:

• Dựa trên tiêu chuẩn vốn nhà nước hỗ trợ xây dựng công trình (VGF).
• Dựa trên tiêu chuẩn giá, phí sản phẩm, dịch vụ công.
• Dựa trên tiêu chuẩn lợi ích xã hội, lợi ích nhà nước (mức nộp ngân sách hoặc thời gian hợp đồng).
• Phương pháp kết hợp các tiêu chuẩn trên.

Mẫu hợp đồng BOT và những lưu ý quan trọng

Thông tư cũng ban hành mẫu hợp đồng BOT chuẩn hóa nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý cho các bên. Hợp đồng phải quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ, cơ chế chia sẻ rủi ro, cũng như các điều kiện về quyết toán và chuyển giao công trình. Việc tuân thủ các quy định tại Nghị định 35/2021/NĐ-CP và Thông tư này sẽ giúp quá trình đàm phán hợp đồng diễn ra thuận lợi và minh bạch hơn.

Tóm lại, Thông tư 09/2022/TT-BGTVT là công cụ pháp lý quan trọng, tạo hành lang an toàn và minh bạch để thu hút các nhà đầu tư có năng lực thực sự vào lĩnh vực hạ tầng giao thông, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.