Bước ngoặt trong quản lý hành chính từ năm 2026

Từ ngày 01/01/2026, hệ thống hành chính Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn mới với việc áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe hơn theo quy định tại Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt con số mà còn là định hướng chiến lược nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, gắn liền với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Phân định rõ ràng tiêu chuẩn nông thôn và đô thị

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn cho từng loại hình đơn vị hành chính. Theo quy định tại các Điều 1, 2 và 3 của Nghị quyết này, đơn vị hành chính nông thôn (tỉnh, huyện, xã) phải đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Đặc biệt, các yếu tố đặc thù như miền núi, vùng sâu vùng xa cũng được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính công bằng.

Đối với khu vực đô thị, các Điều 4, 5 và 6 đặt ra yêu cầu cao về tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và trình độ phát triển hạ tầng. Cụ thể, một thành phố trực thuộc trung ương hoặc cấp tỉnh không chỉ cần đông dân mà phải thể hiện được vai trò là động lực tăng trưởng kinh tế của khu vực.

Quy trình lập đề án: Chặt chẽ và minh bạch

Nghị quyết cũng chuẩn hóa quy trình thành lập, giải thể hoặc nhập, chia đơn vị hành chính. Theo Điều 8, mỗi đề án phải bao gồm 05 phần cốt lõi:

"Phần thứ nhất: Căn cứ pháp lý và sự cần thiết; Phần thứ hai: Lịch sử hình thành và hiện trạng; Phần thứ ba: Phương án thực hiện; Phần thứ tư: Đánh giá tác động; Phần thứ năm: Kết luận và kiến nghị."

Bên cạnh đó, hồ sơ đi kèm phải có phim tài liệu từ 15-20 phút phản ánh thực trạng hạ tầng, giúp các cơ quan thẩm định có cái nhìn trực quan nhất trước khi đưa ra quyết định. Điều này phù hợp với tinh thần của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 về việc tăng cường tính tự chủ và trách nhiệm của chính quyền các cấp.

Dữ liệu dân số và diện tích: Phải thống nhất

Để tránh sai lệch, Nghị quyết quy định số liệu diện tích tự nhiên phải thống nhất với số liệu do Chính phủ công bố. Quy mô dân số phải bao gồm cả dân số thường trú và tạm trú, được xác nhận bởi cơ quan Công an có thẩm quyền. Đây là cơ sở khoa học để việc sắp xếp đơn vị hành chính đạt được mục tiêu tinh gọn bộ máy nhưng vẫn đảm bảo phục vụ tốt nhất cho nhân dân.

Việc thực hiện Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 được kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho hệ thống hành chính, thúc đẩy sự phát triển bền vững của các địa phương trong kỷ nguyên mới.