Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của Việt Nam vào năm 2021, các hoạt động giao thương với các đối tác nước ngoài ngày càng trở nên phổ biến. Một trong những vấn đề pháp lý quan trọng mà các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý chính là thuế nhà thầu. Việc hiểu rõ bản chất và đối tượng áp dụng loại thuế này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tránh được những rủi ro tài chính không đáng có.

Thuế nhà thầu là gì?

Thuế nhà thầu (Foreign Contractor Tax - FCT) không phải là một loại thuế độc lập trong hệ thống thuế Việt Nam. Thực chất, đây là cách gọi phổ biến để chỉ các loại nghĩa vụ thuế mà tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thực hiện khi có thu nhập phát sinh từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam.

Theo quy định tại Thông tư 103/2014/TT-BTC, nghĩa vụ thuế của nhà thầu nước ngoài bao gồm:

• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Áp dụng đối với các dịch vụ hoặc hàng hóa kèm dịch vụ được tiêu dùng tại Việt Nam.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam của tổ chức nước ngoài.
• Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng đối với cá nhân nước ngoài kinh doanh (thực hiện theo pháp luật về thuế TNCN).

Đối tượng áp dụng thuế nhà thầu theo quy định mới nhất 2021

Căn cứ Điều 1 Thông tư 103/2014/TT-BTC, các đối tượng sau đây thuộc diện phải nộp thuế nhà thầu:

1. Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam

Đây là nhóm đối tượng phổ biến nhất, bao gồm các tổ chức nước ngoài có hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam; cá nhân nước ngoài cư trú hoặc không cư trú tại Việt Nam nhưng có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập trên cơ sở hợp đồng ký kết với tổ chức, cá nhân Việt Nam.

2. Cung cấp hàng hóa theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ

Trường hợp tổ chức nước ngoài cung cấp hàng hóa cho doanh nghiệp Việt Nam theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ và có phát sinh thu nhập tại Việt Nam (trừ trường hợp gia công xuất trả) thì vẫn thuộc đối tượng chịu thuế. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng giữa hàng hóa nhập khẩu trực tiếp và hàng hóa mua bán thông qua các trung gian nước ngoài nhưng giao nhận ngay tại lãnh thổ Việt Nam.

3. Thực hiện phân phối hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam

Nếu tổ chức nước ngoài vẫn giữ quyền sở hữu đối với hàng hóa, chịu trách nhiệm về chi phí quảng cáo, tiếp thị hoặc ấn định giá bán tại thị trường Việt Nam thì toàn bộ thu nhập từ hoạt động này sẽ bị đánh thuế nhà thầu.

"Tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh phân phối hàng hóa, cung cấp dịch vụ tại Việt Nam trong đó tổ chức, cá nhân nước ngoài vẫn là chủ sở hữu đối với hàng hóa giao cho tổ chức Việt Nam hoặc chịu trách nhiệm về chi phí phân phối, quảng cáo, tiếp thị, chất lượng dịch vụ..." (Trích khoản 3 Điều 1 Thông tư 103/2014/TT-BTC)

Các trường hợp không áp dụng thuế nhà thầu

Pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp loại trừ tại Điều 2 Thông tư 103/2014/TT-BTC để khuyến khích giao thương quốc tế:

• Cung cấp hàng hóa thuần túy: Giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài hoặc cửa khẩu Việt Nam mà không kèm theo bất kỳ dịch vụ nào thực hiện tại Việt Nam (như lắp đặt, chạy thử, bảo hành...).
• Dịch vụ tiêu dùng ngoài Việt Nam: Ví dụ như dịch vụ sửa chữa phương tiện vận tải, máy móc thực hiện hoàn toàn ở nước ngoài; dịch vụ quảng cáo, tiếp thị (trừ internet) thực hiện tại nước ngoài.
• Đào tạo (trừ đào tạo trực tuyến): Nhân viên Việt Nam sang nước ngoài học tập tại các cơ sở giáo dục nước ngoài.

Việc xác định đúng đối tượng và loại thuế suất áp dụng là bài toán khó đối với nhiều kế toán doanh nghiệp. Do đó, các đơn vị cần rà soát kỹ các điều khoản trong hợp đồng nhà thầu để thực hiện kê khai, khấu trừ và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài đúng thời hạn quy định.