Thời gian gần đây, thông tin về việc sắp xếp lại bộ máy tổ chức của Liên đoàn Lao động các tỉnh, thành phố đang thu hút sự quan tâm lớn từ đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động. Đặc biệt, câu hỏi về số phận của các công đoàn cơ sở tại trường học và bệnh viện đang trở thành tâm điểm thảo luận.

Lộ trình sắp xếp và giải thể công đoàn ngành địa phương

Theo tinh thần chỉ đạo tại Công văn 316-CV/ĐĐTLĐ của Đảng đoàn Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đang được thực hiện quyết liệt nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 02-NQ/TW năm 2021 của Bộ Chính trị.

Cụ thể, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam yêu cầu giải thể tất cả các công đoàn ngành địa phương và tương đương khác, ngoại trừ các đơn vị đang thực hiện Đề án thí điểm. Điều này đồng nghĩa với việc các công đoàn ngành Giáo dục, Y tế, Công thương tại các địa phương không nằm trong danh sách thí điểm sẽ phải thực hiện sắp xếp lại.

"Giải thể tất cả công đoàn ngành địa phương và tương đương khác (bao gồm cả công đoàn ngành giáo dục, công đoàn ngành y tế, công đoàn ngành công thương tại các địa phương không thực hiện thí điểm)."

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng việc giải thể ở đây là giải thể cấp Công đoàn ngành địa phương (cấp trên trực tiếp cơ sở). Các công đoàn cơ sở tại các trường học, bệnh viện sẽ được chuyển giao về trực thuộc Liên đoàn Lao động cấp huyện hoặc Công đoàn Khối chính quyền, Khối Đảng tùy theo mô hình sắp xếp của từng địa phương. Quyền lợi của đoàn viên vẫn được đảm bảo xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi này.

Những điểm mới đột phá tại Luật Công đoàn 2024

Song song với việc sắp xếp bộ máy, Luật Công đoàn 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025) đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng, củng cố vị thế và quyền lợi cho người lao động:

• Mở rộng đối tượng gia nhập: Lần đầu tiên, lao động là người nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam có thời hạn từ 12 tháng trở lên được quyền gia nhập Công đoàn Việt Nam.
• Duy trì kinh phí công đoàn 2%: Đây là điểm tựa tài chính vững chắc để tổ chức công đoàn thực hiện các hoạt động chăm lo, bảo vệ người lao động. Quy định này được kế thừa và khẳng định rõ tại Điều 29 Luật Công đoàn 2024.
• Cơ chế linh hoạt cho doanh nghiệp khó khăn: Theo khoản 2 Điều 30 Luật Công đoàn 2024, các doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng có thể được xem xét miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn lên đến 12 tháng.
• Tăng cường vai trò giám sát: Công đoàn được trao quyền chủ trì giám sát việc thực hiện các chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người lao động thông qua nhiều hình thức như đối thoại, thanh tra nhân dân hoặc tổ chức đoàn giám sát chuyên đề.

Việc sắp xếp lại bộ máy không phải là sự yếu đi của tổ chức công đoàn, mà là bước đi cần thiết để tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước.