Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 108/2025/TT-BTC, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa công tác kế toán tại các đơn vị hành chính, sự nghiệp. Quy định này không chỉ đơn thuần là hướng dẫn kỹ thuật mà còn là công cụ để minh bạch hóa bức tranh tài chính công tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi áp dụng: Ai phải lập báo cáo hợp nhất?

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 108/2025/TT-BTC, trách nhiệm lập báo cáo tài chính hợp nhất được phân định rõ ràng theo từng cấp quản lý. Cụ thể, các đơn vị kế toán cấp trung ương và cấp tỉnh đóng vai trò chủ chốt trong việc tổng hợp dữ liệu từ các đơn vị trực thuộc.

• Tại cấp trung ương: Các Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan thuộc Chính phủ phải thực hiện hợp nhất số liệu từ toàn bộ hệ thống kế toán dưới quyền.
• Tại cấp tỉnh: Các Sở, ban, ngành và đơn vị tương đương có trách nhiệm tương tự đối với các đơn vị trực thuộc địa phương.

Đáng chú ý, đối với cấp xã, việc lập báo cáo hợp nhất sẽ linh hoạt dựa trên mô hình tổ chức kế toán thực tế của Ủy ban nhân dân xã, đảm bảo tính phù hợp và không gây áp lực hành chính dư thừa.

Kỳ báo cáo và thời điểm áp dụng quan trọng

Một trong những điểm mấu chốt mà các kế toán viên cần lưu ý là quy định về kỳ báo cáo tại Điều 6 Thông tư 108/2025/TT-BTC. Báo cáo tài chính hợp nhất sẽ được lập theo năm, kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm.

"Báo cáo tài chính hợp nhất được lập cho kỳ kế toán năm kết thúc vào ngày 31 tháng 12. Các đơn vị kế toán trực thuộc phải lập báo cáo tài chính cho cùng kỳ báo cáo với báo cáo tài chính hợp nhất."

Quy định này đảm bảo tính đồng bộ về mặt thời gian, giúp dữ liệu tài chính khi được hợp nhất phản ánh chính xác tình hình thực tế của toàn bộ hệ thống tại một thời điểm nhất định. Nếu có sự sai lệch về ngày kết thúc kỳ kế toán, đơn vị cấp dưới có trách nhiệm điều chỉnh hoặc cung cấp thông tin bổ sung để đơn vị cấp trên thực hiện hợp nhất đúng quy chuẩn.

Lời khuyên cho các đơn vị kế toán

Với việc Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, các đơn vị cần bắt đầu rà soát hệ thống phần mềm kế toán và đào tạo nhân sự ngay từ bây giờ. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, tránh những sai sót không đáng có trong kỳ báo cáo đầu tiên.