Kể từ ngày 01/03/2019, hoạt động mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại các ngân hàng có những bước chuyển mình quan trọng với việc chính thức có hiệu lực của Thông tư 02/2019/TT-NHNN. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 23/2014/TT-NHNN, tập trung vào việc thắt chặt an ninh trong ủy quyền và minh bạch hóa quy trình giải quyết khiếu nại cho khách hàng.

1. Siết chặt quy định về ủy quyền sử dụng tài khoản thanh toán

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở quy định về chủ thể có quyền ủy quyền. Theo quy định mới tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 02/2019/TT-NHNN (sửa đổi Điều 4 Thông tư 23/2014/TT-NHNN):

“1. Chủ tài khoản thanh toán được ủy quyền cho người khác sử dụng tài khoản thanh toán của mình.
2. Việc ủy quyền trong sử dụng tài khoản thanh toán phải bằng văn bản và được thực hiện theo quy định của pháp luật về ủy quyền.”

Điểm khác biệt cốt yếu so với trước đây là quy định này đã loại bỏ quyền ủy quyền của kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán đối với tài khoản của tổ chức. Giờ đây, chỉ có chủ tài khoản (đối với cá nhân) hoặc người đại diện hợp pháp của tổ chức mới có quyền thực hiện việc ủy quyền này. Điều này giúp tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu và hạn chế rủi ro trục lợi từ các cấp trung gian trong doanh nghiệp.

2. Minh bạch quy trình tra soát và khiếu nại tại ngân hàng

Nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa cho người sử dụng dịch vụ, khoản 11 Điều 1 Thông tư 02/2019/TT-NHNN đã bổ sung Điều 15a quy định chi tiết về việc xử lý tra soát, khiếu nại.

Đa dạng hình thức tiếp nhận

Các ngân hàng bắt buộc phải duy trì ít nhất 02 hình thức tiếp nhận thông tin khiếu nại từ khách hàng:

• Qua tổng đài điện thoại (bắt buộc phải có ghi âm để làm bằng chứng).
• Trực tiếp tại các điểm giao dịch của ngân hàng.

Thời hạn tra soát và bồi thường

Quy định mới thiết lập các mốc thời gian cụ thể để đảm bảo tính kịp thời:

• Thời hạn đề nghị: Khách hàng có quyền đề nghị tra soát trong vòng ít nhất 60 ngày kể từ ngày phát sinh giao dịch.
• Thời hạn xử lý: Ngân hàng phải xử lý xong khiếu nại trong tối đa 30 ngày làm việc.
• Thời hạn bồi hoàn: Nếu tổn thất không do lỗi của khách hàng, ngân hàng phải bồi hoàn trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi có kết quả tra soát.

3. Mở rộng đối tượng và hồ sơ mở tài khoản

Thông tư cũng làm rõ đối tượng được mở tài khoản thanh toán, bao gồm cả người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi (nếu không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự). Đối với tổ chức, các loại hình như hộ kinh doanh, doanh nghiệp tư nhân cũng được khẳng định quyền mở tài khoản một cách rõ ràng hơn tại khoản 6 Điều 1 Thông tư 02/2019/TT-NHNN.

Việc ban hành Thông tư 02/2019/TT-NHNN vào ngày 28/02/2019 và có hiệu lực ngay từ 01/03/2019 cho thấy sự quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Lan Vũ