Từ ngày 01/01/2025, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi quan trọng trong cơ cấu tổ chức và đặc biệt là các chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ tư pháp. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là việc khẳng định vị thế và sự ưu tiên của Nhà nước đối với thu nhập của những người cầm cân nảy mực.

Chính sách ưu tiên đặc biệt về tiền lương và phụ cấp

Khác với các quy định trước đây, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 đã dành riêng một điều khoản để quy định về chế độ đãi ngộ này. Cụ thể, tại Điều 142 quy định rõ:

1. Nhà nước có chính sách ưu tiên về tiền lương, phụ cấp đối với Thẩm phán, Thẩm tra viên Tòa án, Thư ký Tòa án.
2. Chế độ tiền lương và phụ cấp đối với Thẩm phán, Thẩm tra viên Tòa án, Thư ký Tòa án do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định theo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Việc luật hóa "chính sách ưu tiên" cho thấy sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với tính chất đặc thù, áp lực và trách nhiệm nặng nề của các chức danh tư pháp. Điều này không chỉ giúp ổn định đời sống cán bộ mà còn là lá chắn quan trọng để bảo vệ sự liêm chính, khách quan trong hoạt động xét xử.

Phân định rõ ràng các ngạch Thẩm phán

Bên cạnh chế độ lương, cơ cấu ngạch bậc cũng có sự điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Theo Điều 90 của luật mới, Thẩm phán sẽ bao gồm 02 ngạch chính:

• Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
• Thẩm phán.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ là cơ quan quy định chi tiết về các bậc Thẩm phán, điều kiện nâng bậc cũng như số lượng, cơ cấu tỷ lệ các bậc này dựa trên đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Hệ thống Tòa án nhân dân từ năm 2025 có gì mới?

Để thực hiện đồng bộ các chính sách mới, hệ thống Tòa án cũng được tổ chức lại theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại hơn. Tại Điều 4, tổ chức Tòa án nhân dân bao gồm:

• Tòa án nhân dân tối cao;
• Tòa án nhân dân cấp cao;
• Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
• Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương;
• Tòa án nhân dân sơ thẩm chuyên biệt (Hành chính, Sở hữu trí tuệ, Phá sản);
• Tòa án quân sự các cấp.

Việc xuất hiện các Tòa án chuyên biệt là một bước tiến lớn, đòi hỏi đội ngũ Thẩm phán, Thư ký tại đây phải có trình độ chuyên môn sâu và tương ứng là chế độ phụ cấp đặc thù để đáp ứng yêu cầu công việc.

Lời khuyên pháp lý

Các cán bộ, công chức đang công tác trong ngành Tòa án cần chủ động cập nhật các văn bản hướng dẫn thi hành từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong thời gian tới để nắm bắt chính xác mức lương và phụ cấp cụ thể cho từng vị trí. Việc hiểu rõ quyền lợi sẽ giúp đội ngũ cán bộ yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp tư pháp nước nhà.