Nhằm kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đang có xu hướng gia tăng, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 01/2021/TT-BYT (có hiệu lực từ ngày 10/03/2021). Đây là một bước đi quan trọng trong việc khuyến khích các cặp vợ chồng thực hiện đúng chính sách dân số, đặc biệt là đối với những gia đình sinh hai con một bề.

Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh 2 con một bề

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 01/2021/TT-BYT, các địa phương sẽ căn cứ vào mục tiêu dân số và nguồn lực thực tế để quyết định các hình thức hỗ trợ cụ thể cho các cặp vợ chồng sinh 02 con một bề và cam kết không sinh thêm con. Cụ thể, nội dung trích dẫn như sau:

"Căn cứ mục tiêu chính sách dân số và thực tiễn, để kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, địa phương lựa chọn, quyết định một số nội dung cụ thể để khuyến khích, hỗ trợ cho cặp vợ chồng sinh 02 (hai) con một bề cam kết không sinh thêm con như: tôn vinh, biểu dương việc nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt; miễn, giảm học phí, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh; hỗ trợ sữa học đường và các nội dung, hình thức phù hợp khác."

Các quyền lợi thiết thực về giáo dục và y tế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chính sách này là việc tập trung vào tương lai của trẻ em. Các gia đình thuộc diện ưu tiên có thể nhận được các hỗ trợ sau:

• Miễn, giảm học phí: Giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình trong quá trình nuôi dạy con cái học tập.
• Hỗ trợ mua Bảo hiểm y tế (BHYT) học sinh: Đảm bảo các em được chăm sóc sức khỏe toàn diện tại trường học.
• Hỗ trợ sữa học đường: Cải thiện tầm vóc và thể lực cho trẻ em ngay từ bậc mầm non và tiểu học.

Khen thưởng đối với tập thể thực hiện tốt công tác dân số

Không chỉ dừng lại ở cá nhân, Thông tư 01/2021/TT-BYT còn quy định mức khen thưởng cho các tập thể. Cụ thể, xã đạt 100% thôn có nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trong hương ước, quy ước sẽ được UBND cấp huyện khen thưởng một lần kèm theo hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật.

Việc đưa các quy định về dân số vào hương ước, quy ước tại cơ sở là cách làm hiệu quả để thay đổi nhận thức của người dân, từ đó dần xóa bỏ tư tưởng "trọng nam khinh nữ" vốn là nguyên nhân gốc rễ của việc mất cân bằng giới tính.

Nguồn kinh phí thực hiện

Kinh phí để thực hiện các hoạt động khuyến khích, khen thưởng này được lấy từ nguồn ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Điều này đồng nghĩa với việc mức hỗ trợ cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng tỉnh, thành phố.

Người dân cần chủ động liên hệ với cơ quan dân số tại địa phương hoặc UBND xã/phường nơi cư trú để nắm bắt các quy định cụ thể về mức hỗ trợ và thủ tục đăng ký cam kết không sinh thêm con để được hưởng các quyền lợi này.