Trong bối cảnh thị trường vàng và ngoại hối tại Việt Nam những tháng cuối năm 2011 đang chứng kiến nhiều đợt sóng biến động mạnh, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã liên tiếp đưa ra các quyết sách nhằm lập lại trật tự và đảm bảo an toàn hệ thống. Một trong những động thái quyết liệt nhất chính là việc ban hành Thông tư 33/2011/TT-NHNN vào ngày 08/10/2011.

Văn bản này thực hiện sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 13/2010/TT-NHNN quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng và Quy chế cho vay ban hành kèm theo Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN.

Tăng hệ số rủi ro lên 250% - Đòn bẩy tài chính bị siết chặt

Điểm đáng chú ý nhất trong Thông tư 33/2011/TT-NHNN là việc bổ sung quy định về hệ số rủi ro đối với các khoản cho vay được bảo đảm bằng vàng. Cụ thể, tại Điều 1 Thông tư 33/2011/TT-NHNN, NHNN quy định:

"Các khoản cho vay được bảo đảm bằng vàng có hệ số rủi ro là 250%."

Việc áp mức hệ số rủi ro cao ngất ngưởng này (trước đó thường chỉ ở mức 100% hoặc thấp hơn tùy loại tài sản đảm bảo) đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ phải trích lập dự phòng rủi ro lớn hơn rất nhiều khi thực hiện các khoản vay thế chấp bằng vàng. Điều này trực tiếp làm tăng chi phí vốn và hạn chế khả năng cung ứng tín dụng dựa trên tài sản đảm bảo là vàng, từ đó giảm bớt áp lực đầu cơ trên thị trường.

Cấm cho vay vốn để mua vàng: Những ngoại lệ hiếm hoi

Bên cạnh việc tăng hệ số rủi ro, NHNN cũng đưa ra lệnh cấm gần như tuyệt đối đối với việc cho vay để mua vàng. Đây được xem là biện pháp mạnh tay để ngăn chặn dòng vốn tín dụng chảy vào các hoạt động đầu cơ vàng, gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường của các doanh nghiệp trong ngành, pháp luật vẫn cho phép một số trường hợp ngoại lệ đặc biệt. Theo đó, tổ chức tín dụng chỉ được cho vay vốn mua vàng khi có sự chấp thuận của Thống đốc NHNN đối với các nhu cầu:

• Sản xuất vàng miếng;
• Sản xuất, gia công vàng trang sức mỹ nghệ;
• Nhập khẩu vàng nguyên liệu theo giấy phép của NHNN.

Giải pháp đồng bộ để bình ổn thị trường

Việc ban hành Thông tư 33/2011/TT-NHNN không phải là một hành động đơn lẻ. Chỉ trước đó 02 ngày, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 32/2011/TT-NHNN cho phép một số ngân hàng thương mại chuyển đổi lượng vàng huy động thành đồng Việt Nam để tăng nguồn cung, kéo giá vàng trong nước về sát giá quốc tế.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, chuỗi giải pháp này cho thấy quyết tâm của Chính phủ và NHNN trong việc thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP năm 2011 về kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Việc siết chặt tín dụng vàng sẽ giúp giảm bớt tình trạng "vàng hóa" nền kinh tế, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh thiết thực hơn.

Các quy định mới tại Thông tư 33/2011/TT-NHNN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/10/2011. Các tổ chức tín dụng và khách hàng cần lưu ý để điều chỉnh hoạt động vay vốn và quản lý tài sản đảm bảo cho phù hợp với quy định mới của pháp luật.