Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các phiên họp, Quốc hội đã ban hành những quy định mới mang tính đột phá trong hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Những thay đổi này không chỉ đòi hỏi sự súc tích từ phía các đại biểu mà còn yêu cầu sự quyết liệt, đi thẳng vào vấn đề từ phía các thành viên Chính phủ.

Rút ngắn thời gian: Áp lực về sự súc tích

Theo quy định tại Nghị quyết 71/2022/QH15 về Nội quy kỳ họp Quốc hội, thời gian dành cho mỗi lượt chất vấn đã được điều chỉnh giảm đáng kể so với trước đây. Cụ thể:

• Đối với Đại biểu Quốc hội: Mỗi lần nêu chất vấn không quá 01 phút.
• Đối với người bị chất vấn: Thời gian trả lời không quá 03 phút cho mỗi câu hỏi.

Sự thay đổi này (so với mức 2 phút và 5 phút tại Nghị quyết 102/2015/QH13 trước đó) buộc các đại biểu phải chắt lọc thông tin, đi thẳng vào những vấn đề nóng hổi mà cử tri quan tâm, tránh việc dẫn dắt dài dòng.

Quyền tranh luận và điều hành linh hoạt

Bên cạnh việc siết chặt thời gian, Nghị quyết 71/2022/QH15 cũng nhấn mạnh quyền tranh luận của đại biểu để làm rõ hơn các vấn đề chưa được giải trình thỏa đáng. Thời gian cho mỗi lần tranh luận được quy định không quá 02 phút.

"Đại biểu Quốc hội được quyền tranh luận với người bị chất vấn để làm rõ hơn vấn đề đang được chất vấn; không được sử dụng quyền tranh luận để nêu câu hỏi chất vấn hoặc tranh luận với đại biểu Quốc hội đã chất vấn trước đó."

Tuy nhiên, để đảm bảo tính linh hoạt, Chủ tọa phiên họp (Chủ tịch Quốc hội hoặc Phó Chủ tịch Quốc hội) vẫn có quyền quyết định kéo dài thời gian nêu chất vấn hoặc trả lời chất vấn trong những trường hợp thực sự cần thiết, đảm bảo mọi góc khuất của vấn đề đều được soi rọi.

Ứng dụng công nghệ trong hoạt động nghị trường

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc đăng ký chất vấn hiện nay được thực hiện hoàn toàn qua hệ thống điện tử. Điều này giúp việc điều hành phiên họp trở nên khoa học, minh bạch và tiết kiệm thời gian tối đa cho Quốc hội.

Các quy định mới này đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/03/2023, đánh dấu một bước tiến mới trong việc đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, hướng tới một Quốc hội hành động, hiệu quả và gần dân hơn.