Trong bối cảnh Internet và các nền tảng trực tuyến đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, việc đảm bảo một môi trường mạng lành mạnh, an toàn là ưu tiên hàng đầu của các cơ quan quản lý. Ngày 19/08/2014, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Thông tư 09/2014/TT-BTTTT quy định chi tiết về hoạt động quản lý, cung cấp, sử dụng thông tin trên trang thông tin điện tử và mạng xã hội. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm cụ thể hóa các quy định tại Nghị định 72/2013/NĐ-CP.

Trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội

Theo quy định mới, các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội không chỉ đơn thuần là đơn vị trung gian cung cấp nền tảng, mà còn phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với các nội dung được đăng tải. Cụ thể, doanh nghiệp phải có ít nhất một nhân sự chịu trách nhiệm quản lý nội dung thông tin, có trình độ đại học hoặc tương đương và đáp ứng các tiêu chuẩn về đạo đức, pháp luật.

Bên cạnh đó, hệ thống kỹ thuật của mạng xã hội phải đảm bảo khả năng lưu trữ thông tin người dùng tối thiểu 90 ngày và nhật ký xử lý thông tin vi phạm tối thiểu 02 năm. Điều này giúp cơ quan chức năng có thể truy xuất dữ liệu và xử lý các hành vi vi phạm một cách chính xác và kịp thời.

Cơ chế loại bỏ nội dung vi phạm: Yêu cầu bắt buộc

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư 09/2014/TT-BTTTT là yêu cầu về cơ chế cảnh báo và loại bỏ nội dung vi phạm. Doanh nghiệp phải thiết lập quy trình tiếp nhận khiếu nại từ người dùng và phản hồi từ cơ quan quản lý nhà nước để xử lý các thông tin có nội dung:

• Chống phá Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
• Kích động bạo lực, dâm ô, đồi trụy, tội ác, tệ nạn xã hội;
• Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật quân sự, an ninh;
• Đưa thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân.

Khi nhận được yêu cầu từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải thực hiện việc ngăn chặn hoặc loại bỏ thông tin vi phạm trong vòng tối đa 03 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu qua điện thoại, email hoặc văn bản.

Bảo vệ quyền lợi người dùng và an ninh thông tin

Pháp luật cũng nhấn mạnh việc bảo vệ thông tin cá nhân của người sử dụng. Doanh nghiệp không được phép cung cấp thông tin cá nhân của người dùng cho bên thứ ba trừ khi có sự đồng ý của chính người đó hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đồng thời, mạng xã hội phải có thỏa thuận cung cấp dịch vụ rõ ràng, trong đó nêu rõ quyền và trách nhiệm của các bên, cũng như các loại nội dung bị cấm đăng tải.

Việc thực thi nghiêm túc các quy định tại Nghị định 72/2013/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn không chỉ giúp làm sạch không gian mạng mà còn tạo dựng niềm tin cho người dùng khi tham gia vào các hoạt động trực tuyến.

Trích dẫn Điều 5 Nghị định 72/2013/NĐ-CP về các hành vi bị cấm:
1. Lợi dụng việc cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng nhằm mục đích:
a) Chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tuyên truyền chiến tranh, khủng bố; gây hận thù, mâu thuẫn giữa các dân tộc, sắc tộc, tôn giáo...
d) Đưa thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân...

Kết luận, việc mạng xã hội phải có cơ chế loại bỏ nội dung vi phạm không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là trách nhiệm đạo đức của doanh nghiệp đối với cộng đồng. Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình lờ đi các quy định này, nhằm đảm bảo an ninh thông tin quốc gia trong kỷ nguyên số.