Trong nỗ lực tăng cường quản lý nhà nước đối với các thiết bị viễn thông và đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Bộ Công Thương đã đưa ra những điều chỉnh quan trọng liên quan đến quy trình nhập khẩu điện thoại di động. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm sàng lọc các sản phẩm không đạt chuẩn tràn vào thị trường Việt Nam trong bối cảnh công nghệ di động đang bùng nổ mạnh mẽ vào năm 2011.

Thay đổi căn bản trong chế độ cấp phép nhập khẩu

Cụ thể, ngày 05/09/2011, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 32/2011/TT-BCT. Văn bản này trực tiếp sửa đổi, bổ sung Thông tư 24/2010/TT-BCT ngày 28/05/2010 về việc áp dụng chế độ cấp giấy phép nhập khẩu tự động đối với một số mặt hàng.

Theo quy định mới, các mặt hàng sau đây sẽ không còn được áp dụng chế độ cấp phép nhập khẩu tự động:

• Bộ điện thoại hữu tuyến với điện thoại cầm tay không dây (Mã HS: 8517.11.00.00).
• Điện thoại di động hoặc điện thoại dùng cho mạng không dây khác (Mã HS: 8517.12.00.00).

Việc loại bỏ cơ chế "tự động" đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ phải đối mặt với quy trình kiểm soát chặt chẽ hơn từ các cơ quan chuyên ngành, thay vì chỉ thực hiện các thủ tục đăng ký đơn giản như trước đây.

Quy chuẩn kỹ thuật và an toàn: Rào cản cần thiết

Thay vì cơ chế của Bộ Công Thương, việc cấp phép nhập khẩu điện thoại di động giờ đây sẽ được thực hiện căn cứ theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông. Cụ thể là Thông tư 14/2011/TT-BTTTT ngày 07/06/2011. Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị định 12/2006/NĐ-CP đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành.

Để được thông quan, mặt hàng điện thoại di động phải đáp ứng đồng thời hai điều kiện tiên quyết:

1. Sự tương thích hệ thống: Thiết bị phải phù hợp với công nghệ và mạng lưới viễn thông thực tế tại Việt Nam.
2. An toàn kỹ thuật: Phải đạt các quy chuẩn về chất lượng phát xạ, an toàn bức xạ và tương thích điện từ trường (EMC). Điều này nhằm bảo vệ sức khỏe người dùng và tránh gây nhiễu loạn cho các hệ thống vô tuyến điện khác.

"Mặt hàng điện thoại di động được nhập khẩu theo quy định tại Thông tư số 14/2011/TT-BTTTT phải đáp ứng các điều kiện là: Phù hợp với công nghệ, mạng lưới viễn thông Việt Nam và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về chất lượng phát xạ, an toàn bức xạ, an toàn tương thích điện từ trường của thiết bị phát, thu - phát sóng vô tuyến điện do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành hoặc công bố bắt buộc áp dụng; phù hợp với Quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện Quốc gia…"

Thời điểm có hiệu lực và tác động thị trường

Quy định mới tại Thông tư 32/2011/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/10/2011. Việc siết chặt quản lý này được dự báo sẽ làm giảm lượng điện thoại xách tay không rõ nguồn gốc, đồng thời tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho các nhà phân phối chính hãng vốn luôn tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật khắt khe.

Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc nắm vững lộ trình thay đổi này là vô cùng quan trọng để tránh tình trạng hàng hóa bị đình trệ tại cửa khẩu do không kịp hoàn thiện các giấy phép chuyên ngành theo quy định mới của Bộ Thông tin và Truyền thông.