Thị trường xăng dầu Việt Nam trong những tháng đầu năm 2018 đang chứng kiến những chuyển dịch mạnh mẽ sau khi xăng khoáng RON 92 chính thức bị thay thế. Tuy nhiên, một đề xuất mới đây về việc tiếp tục 'xóa sổ' xăng RON 95 khoáng để chuyển hoàn toàn sang xăng sinh học đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận và các doanh nghiệp đầu mối.

Lộ trình 'xanh hóa' nhiên liệu và sự biến mất của xăng RON 92

Theo đúng tinh thần của Thông báo 255/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, kể từ ngày 01/01/2018, Việt Nam đã chính thức dừng kinh doanh xăng khoáng RON 92 trên toàn quốc. Thay vào đó, thị trường chỉ còn tồn tại hai loại xăng chính là xăng sinh học E5 RON 92 và xăng khoáng RON 95.

Việc triển khai này nhằm thực hiện Đề án phát triển nhiên liệu sinh học, góp phần bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, thực tế triển khai trong hơn 4 tháng qua cho thấy, tâm lý người tiêu dùng vẫn còn nhiều e ngại đối với dòng xăng sinh học.

"Chính phủ chỉ cho phép sản xuất kinh doanh xăng E5 RON 92 và xăng khoáng RON 95, vĩnh viễn 'khai tử' xăng khoáng RON 92 từ đầu năm 2018."

Đề xuất táo bạo: Chỉ bán xăng sinh học E5 RON 92 và E5 RON 95

Tại buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải vào cuối tháng 4/2018, đại diện Saigon Petro đã đưa ra một đề xuất gây bất ngờ: Sớm triển khai bán xăng sinh học E5 RON 95 và tiến tới chỉ kinh doanh duy nhất 02 loại xăng sinh học trên toàn quốc là E5 RON 92 và E5 RON 95. Điều này đồng nghĩa với việc xăng khoáng RON 95 hiện nay cũng sẽ bị 'xóa sổ' khỏi thị trường.

Lý giải về đề xuất này, các doanh nghiệp cho rằng việc duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học khiến xăng sinh học khó cạnh tranh. Nếu chỉ còn xăng sinh học, người dân sẽ không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc làm quen và tin dùng loại nhiên liệu thân thiện với môi trường này. Đề xuất này đã nhận được sự đồng thuận từ nhiều doanh nghiệp đầu mối lớn vì giúp đơn giản hóa hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bồn bể chứa tại các trạm xăng.

Vì sao người dân vẫn 'thờ ơ' với xăng E5?

Số liệu thống kê trong 02 tháng đầu năm 2018 cho thấy một thực tế đáng lo ngại: Tỷ trọng tiêu thụ xăng E5 chỉ chiếm khoảng 42%, trong khi xăng RON 95 chiếm tới 58%. Người tiêu dùng đang có xu hướng chuyển từ RON 92 cũ sang RON 95 thay vì chọn E5 RON 92.

Dưới góc độ pháp lý về kinh doanh xăng dầu, Nghị định 83/2014/NĐ-CP đã quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của các thương nhân đầu mối. Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen của hàng triệu chủ phương tiện không phải là chuyện một sớm một chiều. Các nguyên nhân chính được chỉ ra bao gồm:

• Niềm tin chưa đủ lớn: Nhiều người lo ngại xăng sinh học gây hại cho động cơ, đặc biệt là các dòng xe cũ.
• Chênh lệch giá chưa hấp dẫn: Mức giá giữa E5 và RON 95 hiện nay chưa tạo ra động lực kinh tế đủ mạnh để người dùng thay đổi lựa chọn.
• Công tác tuyên truyền: Hiệu quả truyền thông về lợi ích của xăng sinh học vẫn chưa chạm đến được số đông người lao động và tài xế taxi.

Giải pháp thúc đẩy tiêu thụ trong thời gian tới

Để giải quyết bài toán này, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh cần có những giải pháp quyết liệt hơn. Một trong những phương án đang được xem xét là nới rộng khoảng cách giá giữa xăng E5 và xăng RON 95 lên mức 1.800 - 2.000 đồng/lít thông qua việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường hoặc các công cụ tài chính khác.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tổng hợp các ý kiến về việc 'xóa sổ' xăng RON 95 khoáng để báo cáo Chính phủ. Nếu đề xuất này được thông qua, đây sẽ là một cuộc cách mạng thực sự trong ngành năng lượng Việt Nam, đưa đất nước tiến gần hơn đến các tiêu chuẩn phát thải quốc tế.

Trong bối cảnh hiện tại, người tiêu dùng cần được cung cấp đầy đủ thông tin kỹ thuật để yên tâm sử dụng xăng sinh học, đồng thời các doanh nghiệp cần đảm bảo nguồn cung ổn định và chất lượng chuẩn hóa theo quy định của pháp luật.