Trong nỗ lực siết chặt kỷ cương trong lĩnh vực an sinh xã hội và trật tự an toàn giao thông, Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính đang thu hút sự quan tâm đặc biệt với đề xuất tăng mạnh thời hiệu xử phạt cũng như mức phạt tiền tối đa ở nhiều lĩnh vực nóng.

Thời hiệu xử phạt bảo hiểm: Từ 1 năm lên 2 năm

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Dự thảo lần này chính là việc kéo dài thời gian "truy cứu" trách nhiệm hành chính đối với các sai phạm về bảo hiểm. Theo quy định hiện hành tại Điều 6 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính chung là 01 năm.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy các vi phạm về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) thường có tính chất kéo dài và khó phát hiện ngay lập tức. Nhiều doanh nghiệp tìm cách lách luật, trốn đóng hoặc nợ đóng bảo hiểm trong thời gian dài, khiến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Cụ thể, khoản 2 Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 6 Luật Xử lý vi phạm hành chính có nêu, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm trừ các trường hợp sau: Vi phạm hành chính về kế toán; thủ tục thuế; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm […] đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; in; sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; quản lý lao động ngoài nước; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; hóa đơn; bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm.

Việc tăng gấp đôi thời hiệu xử phạt lên 02 năm được xem là "gậy sắt" giúp cơ quan chức năng có thêm thời gian để thanh tra, kiểm tra và xử lý triệt để các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng nợ đọng bảo hiểm kéo dài tại các doanh nghiệp.

Mạnh tay nâng mức phạt tối đa: Giao thông và Bất động sản là tâm điểm

Không chỉ dừng lại ở thời hiệu, Dự thảo còn đề xuất tăng mạnh mức phạt tiền tối đa tại Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 đối với nhiều lĩnh vực có tác động lớn đến đời sống xã hội.

Lĩnh vực giao thông đường bộ: Mức phạt tối đa dự kiến tăng từ 40 triệu đồng lên 75 triệu đồng. Đây là động thái quyết liệt nhằm răn đe các hành vi vi phạm nghiêm trọng, đe dọa an toàn tính mạng của người tham gia giao thông.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực khác cũng ghi nhận mức tăng "khủng":

• Kinh doanh bất động sản: Tăng từ 150 triệu đồng lên mức 500 triệu đồng.
• Lĩnh vực báo chí: Tăng từ 100 triệu đồng lên 250 triệu đồng.
• Bảo vệ người tiêu dùng: Tăng từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng.
• Giáo dục, Cơ yếu, Biên giới quốc gia: Tăng từ 50 triệu đồng lên 75 triệu đồng.

Theo lộ trình, nếu Dự thảo lần 5 này được Quốc hội thông qua, các quy định mới dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2021. Việc điều chỉnh này không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn hướng tới việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cá nhân và tổ chức trong bối cảnh kinh tế - xã hội ngày càng phức tạp.

Hậu Nguyễn