Tháng 12/2023 đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong nhiều quy định pháp luật về lao động và bảo hiểm. Những điều chỉnh này tác động trực tiếp đến quyền lợi của người tham gia kháng chiến, quân nhân xuất ngũ, lao động ngành dầu khí và cả những người không may gặp rủi ro nghề nghiệp.

Mở rộng đối tượng hưởng Bảo hiểm y tế 100% và 95%

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc ban hành Nghị định 75/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 146/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm y tế. Theo đó, khoản 5 Điều 1 Nghị định 75/2023/NĐ-CP đã bổ sung thêm các nhóm đối tượng được hưởng mức quyền lợi cao hơn.

Cụ thể, hai nhóm đối tượng mới được nâng mức hưởng lên 100% chi phí khám chữa bệnh bao gồm người tham gia kháng chiến bảo vệ Tổ quốc và người dân tại các xã an toàn khu cách mạng. Bên cạnh đó, vợ hoặc chồng liệt sĩ tái giá nhưng vẫn nuôi con liệt sĩ hoặc chăm sóc bố mẹ liệt sĩ cũng được bổ sung vào nhóm hưởng 95% chi phí.

Tăng mạnh mức trợ cấp hằng tháng cho quân nhân phục viên, xuất ngũ

Có hiệu lực từ ngày 19/12/2023, Thông tư 82/2023/TT-BQP quy định việc điều chỉnh tăng 12,5% mức trợ cấp hằng tháng cho quân nhân đã phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc. Mặc dù thông tư có hiệu lực vào cuối tháng 12, nhưng mức tăng này được tính truy lĩnh từ tháng 7/2023.

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 82/2023/TT-BQP, mức trợ cấp mới sẽ dao động từ 2,285 triệu đồng đến 2,7 triệu đồng mỗi tháng tùy vào số năm công tác thực tế của quân nhân.

Bỏ giới hạn giờ làm thêm trong phiên làm việc ngành dầu khí trên biển

Đối với lĩnh vực lao động đặc thù, Thông tư 20/2023/TT-BCT (có hiệu lực từ 25/12/2023) đã bãi bỏ giới hạn về số giờ làm thêm tối đa trong một phiên làm việc trên biển. Trước đây, người lao động không được làm thêm quá 50 giờ mỗi phiên.

Tuy nhiên, người sử dụng lao động vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 6 Thông tư 20/2023/TT-BCT: tổng số giờ làm việc và làm thêm không quá 14 giờ/ngày và tổng giờ làm thêm không vượt quá 300 giờ/năm.

Quy định mới về xác định nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp

Nhằm bảo vệ tốt hơn cho những người làm việc trong môi trường nguy hiểm, Quyết định 24/2023/QĐ-TTg đã điều chỉnh các điều kiện xác định tình trạng nhiễm HIV do tai nạn nghề nghiệp. Theo Điều 3 Quyết định 24/2023/QĐ-TTg, hai điều kiện tiên quyết bao gồm:

1. Bị phơi nhiễm với HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.
2. Có kết quả xét nghiệm HIV dương tính với mẫu máu được lấy trong khoảng thời gian từ đủ 30 ngày đến trước 180 ngày kể từ thời điểm bị tai nạn.

Đặc biệt, những trường hợp này nếu đã đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên sẽ được giải quyết chế độ nghỉ hưu ngay lập tức mà không cần chờ đủ tuổi và không bị trừ tỷ lệ hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 219 Bộ luật Lao động 2019.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi này sẽ giúp người lao động và các đơn vị liên quan đảm bảo tối đa quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình thực thi pháp luật.