Trong nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và minh bạch hóa hoạt động tại các cơ sở y tế công lập, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 05/2021/TT-BYT quy định về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, giúp người bệnh không còn ở thế bị động mà trở thành những người giám sát trực tiếp, góp phần xây dựng môi trường y tế văn minh, tận tâm.

Người bệnh được giám sát những nội dung gì?

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 05/2021/TT-BYT, người bệnh và người đại diện hợp pháp của họ có quyền tham gia ý kiến và giám sát 05 nhóm nội dung trọng tâm sau:

1. Việc thực hiện các chế độ chính sách y tế có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người bệnh như: Các chế độ về khám bệnh, chữa bệnh, chính sách bảo hiểm y tế; các chính sách, giá các loại dịch vụ về khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.

2. Việc thực hiện nội quy, quy chế về khám bệnh, chữa bệnh của đơn vị.

3. Tinh thần, thái độ phục vụ của viên chức, người lao động trong đơn vị; phát hiện và phản ánh với lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo khoa, phòng, đơn vị trực thuộc về những viên chức, người lao động có biểu hiện tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh yếu kém, có hành vi gây phiền hà, nhũng nhiễu, đùn đẩy, phân biệt đối xử, đòi hối lộ đối với người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh; đề xuất ý kiến, trao đổi và phối hợp với nhân viên y tế trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng người bệnh.

4. Việc thực hiện vệ sinh môi trường, bảo đảm an ninh, trật tự tại đơn vị.

5. Việc tiếp công dân, giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo và kết quả giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của người bệnh và người đại diện hợp pháp của người bệnh đối với đơn vị.

Đặc biệt, quy định tại khoản 3 Điều 12 nhấn mạnh vào việc phát hiện các hành vi tiêu cực như đòi hối lộ, đùn đẩy trách nhiệm hay phân biệt đối xử. Điều này tạo ra một cơ chế bảo vệ mạnh mẽ cho người dân khi đi khám chữa bệnh tại các cơ sở công lập.

Các hình thức phản ánh và giám sát hiệu quả

Để quyền giám sát không chỉ nằm trên giấy, Điều 13 Thông tư 05/2021/TT-BYT đã cụ thể hóa các kênh tiếp nhận thông tin từ người dân:

• Phản ánh trực tiếp: Người bệnh có thể trao đổi ngay với nhân viên y tế tại khoa, phòng nếu thấy có vấn đề chưa thỏa đáng.
• Phòng tiếp dân: Gặp trực tiếp lãnh đạo đơn vị để trình bày các kiến nghị phức tạp hơn.
• Hòm thư góp ý: Hình thức truyền thống nhưng vẫn rất hiệu quả để gửi các văn bản tham gia ý kiến.
• Đường dây nóng: Kênh phản ứng nhanh giúp xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp hoặc hành vi nhũng nhiễu đang diễn ra.
• Hội đồng người bệnh: Tham gia các buổi sinh hoạt định kỳ để đối thoại trực tiếp với đại diện bệnh viện.

Lời khuyên cho người bệnh và thân nhân

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 05/2021/TT-BYT không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn giúp ngành y tế hoàn thiện hơn. Khi phát hiện sai phạm, người dân nên bình tĩnh, thu thập bằng chứng (nếu có) và sử dụng đúng các kênh phản ánh nêu trên để đảm bảo ý kiến của mình được giải quyết đúng quy trình pháp luật.

Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2021, thay thế cho các quy định cũ trước đây, hứa hẹn một sự thay đổi diện mạo tích cực cho hệ thống bệnh viện công lập trên cả nước.