Hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho khu vực nông thôn và các địa bàn khó khăn. Để phù hợp với tinh thần của Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 29/2024/TT-NHNN với nhiều điểm mới mang tính đột phá. Những thay đổi này không chỉ nhằm nâng cao năng lực quản trị mà còn siết chặt các quy định về an toàn hệ thống.

Thẩm quyền thay đổi vốn điều lệ: Phân cấp rõ ràng hơn

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 13 Thông tư 29/2024/TT-NHNN là việc phân định rõ thẩm quyền quyết định thay đổi vốn điều lệ giữa Hội đồng quản trị (HĐQT) và Đại hội thành viên. Điều này giúp các quỹ linh hoạt hơn trong việc tiếp nhận vốn góp mới hoặc hoàn trả vốn cho thành viên chấm dứt tư cách.

"Hội đồng quản trị quyết định việc tăng, giảm mức vốn điều lệ và báo cáo Đại hội thành viên tại cuộc họp Đại hội thành viên gần nhất trong các trường hợp: Tiếp nhận vốn góp của thành viên do kết nạp thành viên hoặc thành viên góp vốn bổ sung; Hoàn trả vốn góp cho thành viên chấm dứt tư cách thành viên..."

Ngược lại, đối với các trường hợp sử dụng quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác, thẩm quyền quyết định vẫn thuộc về Đại hội thành viên để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của toàn thể thành viên.

Mở rộng địa bàn hoạt động liên xã: Tháo gỡ nút thắt hành chính

Trước đây, các quy định về hoạt động liên xã thường gặp nhiều rào cản. Tuy nhiên, theo quy định mới, QTDND sẽ được hoạt động tại địa bàn xã liền kề với xã nơi đặt trụ sở chính nếu có sự thay đổi về địa giới hành chính (chia, tách) theo quyết định của cơ quan nhà nước. Điều này giúp duy trì sự ổn định cho các quỹ khi có sự biến động về hành chính tại địa phương.

Siết chặt chuyển nhượng vốn: Chỉ được 'nội bộ' trao tay

Nhằm đảm bảo tính chất tương trợ và đặc thù của mô hình hợp tác xã, Điều 12 Thông tư 29/2024/TT-NHNN quy định thành viên chỉ được chuyển nhượng vốn góp cho các thành viên khác trong cùng một quỹ. Quy định này chấm dứt việc chuyển nhượng cho cá nhân, tổ chức bên ngoài, giúp ngăn chặn tình trạng "thâu tóm" hoặc biến tướng mô hình QTDND.

Bên cạnh đó, chế độ báo cáo cũng được siết chặt. Hằng tháng, các quỹ phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh về việc chuyển nhượng phần vốn góp đối với thành viên có tỷ lệ từ 5% đến 10% vốn điều lệ, đảm bảo cơ quan quản lý luôn nắm bắt được biến động cơ cấu sở hữu.

Nâng chuẩn nhân sự cấp cao: Chuyên nghiệp hóa bộ máy

Để vận hành một tổ chức tín dụng an toàn, yếu tố con người là then chốt. Điều 23 Thông tư 29/2024/TT-NHNN đã bổ sung các tiêu chuẩn khắt khe đối với Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và Giám đốc chi nhánh. Tùy theo quy mô tổng tài sản (dưới 200 tỷ, từ 200-500 tỷ, hoặc trên 500 tỷ), các nhân sự này phải đáp ứng trình độ chuyên môn từ trung cấp đến đại học và có số năm kinh nghiệm thực tế tương ứng.

Đặc biệt, các nhân sự này không được thuộc trường hợp cấm theo Điều 42 và Điều 43 Luật Các tổ chức tín dụng, đồng thời phải cư trú tại địa bàn nơi quỹ hoạt động để sâu sát với thực tế.

Cấm cho vay đầu tư chứng khoán và minh bạch thông tin

Để hạn chế rủi ro hệ thống, Thông tư mới quy định rõ QTDND không được cho khách hàng vay vốn để mua hoặc đầu tư chứng khoán. Đây là biện pháp cần thiết để hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh thực tế tại địa phương thay vì các kênh đầu tư rủi ro cao.

Cuối cùng, việc niêm yết công khai thông tin thành viên cũng được quy định mới, giúp tăng cường sự giám sát của cộng đồng và đảm bảo quyền lợi cho mọi người tham gia. Những thay đổi này hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo mới, chuyên nghiệp và an toàn hơn cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân trong thời gian tới.