Ngày 03/04/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 362/QĐ-TTg năm 2019 phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng, định hình lại toàn bộ sơ đồ tổ chức và hoạt động của các cơ quan báo chí tại Việt Nam trong giai đoạn mới.

Sắp xếp lại hệ thống báo chí: Tinh gọn và thực chất

Mục tiêu cốt lõi của quy hoạch lần này là khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải và buông lỏng quản lý trong hoạt động báo chí. Theo đó, mỗi bộ, cơ quan ngang bộ sẽ chỉ còn 01 cơ quan báo và 01 cơ quan tạp chí. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội trung ương cũng được quy định rõ ràng về số lượng cơ quan ngôn luận.

Đặc biệt, quy hoạch nhấn mạnh việc phân định rõ giữa báo điện tử và tạp chí điện tử. Đây là vấn đề gây nhiều tranh cãi trong thời gian qua khi nhiều tạp chí điện tử hoạt động như một tờ báo gây nhầm lẫn cho độc giả. Quyết định 362/QĐ-TTg nêu rõ:

Tạp chí điện tử phải thể hiện đúng tính chất tạp chí, không được sử dụng giấy phép xuất bản tạp chí điện tử để xuất bản báo điện tử.

Lộ trình thực hiện quyết liệt đến năm 2020

Chính phủ đã đặt ra một lộ trình rất cụ thể. Đến hết năm 2020, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ phải hoàn thành việc sắp xếp theo đúng quy hoạch. Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, mỗi địa phương chỉ có 01 cơ quan báo chữ, 01 cơ quan báo hình và 01 cơ quan tạp chí.

Việc sắp xếp không chỉ dừng lại ở con số mà còn gắn liền với đổi mới công nghệ và quản lý. Nhà nước khuyến khích các cơ quan báo chí chủ động tự cân đối tài chính, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phát triển một số báo điện tử chủ lực có kỹ thuật, công nghệ hiện đại, tính tương tác cao để định hướng dư luận xã hội.

Tác động sâu rộng đến đội ngũ người làm báo

Quy hoạch này không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc tổ chức mà còn đòi hỏi đội ngũ nhà báo, phóng viên phải nâng cao năng lực chuyên môn. Việc thực hiện quy hoạch dựa trên các căn cứ pháp lý vững chắc như Luật Báo chí 2016 và Hiến pháp 2013.

Theo quy định tại Điều 4 Luật Báo chí 2016, báo chí có nhiệm vụ thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của Nhân dân. Quy hoạch 2025 chính là công cụ để hiện thực hóa nhiệm vụ này một cách hiệu quả nhất trong kỷ nguyên số.

Với việc ban hành Quyết định 362/QĐ-TTg, diện mạo báo chí Việt Nam hứa hẹn sẽ có những thay đổi tích cực, hướng tới sự chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thông tin của công chúng.