Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính luôn là vấn đề được dư luận quan tâm đặc biệt. Mới đây, Chính phủ đã ban hành quy định mới nhằm siết chặt và chuẩn hóa số lượng lãnh đạo cấp phó tại các cơ quan thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, đảm bảo tính hiệu quả và tránh tình trạng 'lạm phát' cấp phó.

Quy định chung về số lượng cấp phó tại các đơn vị thuộc Bộ

Theo quy định tại Điều 11 của Nghị định 303/2025/NĐ-CP, số lượng cấp phó của người đứng đầu các đơn vị cấu thành bộ máy của Bộ được xác định dựa trên nguyên tắc bình quân.

"Số lượng cấp phó của người đứng đầu vụ, văn phòng, thanh tra, cục loại 2, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của bộ được bố trí bình quân không quá 03 người trên một đơn vị."

Riêng đối với các Cục loại 1 - những đơn vị có quy mô và tính chất phức tạp hơn, pháp luật cho phép một định mức cao hơn. Cụ thể, số lượng cấp phó của người đứng đầu cục loại 1 được bố trí bình quân không quá 04 người trên một cục. Đây là điểm mới giúp các đơn vị lớn có đủ nguồn lực lãnh đạo để quán xuyến công việc chuyên môn sâu rộng.

Các trường hợp đặc biệt được tăng thêm cấp phó

Pháp luật cũng dự liệu các tình huống thực tế như hợp nhất, sáp nhập hoặc tiếp nhận thêm nhiệm vụ để điều chỉnh linh hoạt số lượng nhân sự lãnh đạo. Điều này giúp quá trình chuyển đổi tổ chức diễn ra ổn định, không gây xáo trộn lớn về mặt nhân sự cấp cao.

Cụ thể, các trường hợp sau đây sẽ được xem xét tăng thêm số lượng cấp phó:

• Hợp nhất từ 02 cơ quan: Được tăng thêm 01 người cấp phó.
• Hợp nhất từ 03 cơ quan trở lên: Được tăng thêm tối đa 02 người cấp phó.
• Tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ mới: Khi một đơn vị (vụ, văn phòng, thanh tra, cục loại 2) tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền, số lượng cấp phó cũng được tăng thêm 01 người.

Thẩm quyền quyết định và thời điểm áp dụng

Một điểm đáng chú ý là quyền tự chủ và trách nhiệm của người đứng đầu Bộ. Căn cứ vào các tiêu chí và nguyên tắc của Nghị định 303/2025/NĐ-CP, Bộ trưởng sẽ là người xác định tổng số lượng cấp phó trong phạm vi quản lý của mình. Sau đó, Bộ trưởng sẽ quyết định số lượng cụ thể cho từng đơn vị, đảm bảo tổng số không vượt quá mức bình quân quy định.

Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/11/2025. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ cần chủ động rà soát, sắp xếp lại đội ngũ lãnh đạo để đảm bảo tuân thủ đúng lộ trình và quy định của pháp luật.

Việc chuẩn hóa số lượng cấp phó không chỉ giúp bộ máy hành chính trở nên năng động hơn mà còn là bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách tiền lương và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn mới.