Công tác cán bộ và bầu cử trong Đảng luôn là nhiệm vụ then chốt, đòi hỏi sự minh bạch, dân chủ và kỷ cương. Để cụ thể hóa các quy định này, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quyết định 190-QĐ/TW về Quy chế bầu cử trong Đảng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2024. Trong đó, các quy định tại Điều 10 về đề cử và thủ tục đề cử đã có những điều chỉnh quan trọng mà mọi đảng viên cần nắm vững.

7 trường hợp áp dụng đề cử trong Đảng theo quy định mới

Theo quy định hiện hành, việc đề cử không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân trong Đảng. Cụ thể, có 7 nhóm đối tượng và trường hợp được phép thực hiện quyền đề cử:

• Đoàn chủ tịch (chủ tịch) đại hội: Thực hiện đề cử danh sách nhân sự do cấp ủy triệu tập đại hội chuẩn bị sẵn.
• Tại đại hội đảng viên: Mọi đảng viên chính thức, đảng viên sinh hoạt tạm thời và đảng viên dự bị đều có quyền đề cử đảng viên chính thức để bầu làm đại biểu dự đại hội cấp trên hoặc bầu vào cấp ủy cấp mình.
• Tại đại hội đại biểu: Các đại biểu chính thức có quyền đề cử những đảng viên là đại biểu hoặc đảng viên chính thức không phải đại biểu của đại hội để bầu vào cấp ủy.
• Trong hội nghị ban chấp hành: Ủy viên ban chấp hành đề cử nhân sự vào ban thường vụ, bí thư, phó bí thư.
• Cấp Trung ương: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề cử nhân sự vào Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và đề cử Tổng Bí thư.
• Công tác kiểm tra: Đề cử nhân sự bầu vào Ủy ban Kiểm tra và chức danh Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra các cấp.
• Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra: Do các Ủy viên Ủy ban Kiểm tra đề cử từ các thành viên trong ủy ban.

Thủ tục đề cử: Từ hình thức trực tiếp đến văn bản hồ sơ

Tùy vào cấp độ đại hội và đối tượng được đề cử, thủ tục thực hiện sẽ có những yêu cầu khác nhau để đảm bảo tính pháp lý và sự đồng thuận:

Đối với đại hội đảng viên và đại hội đại biểu cấp cơ sở

Tại các đại hội đảng viên, việc đề cử có thể thực hiện trực tiếp tại hội trường hoặc gửi văn bản đến đoàn chủ tịch. Tuy nhiên, đối với đại hội đại biểu cấp cơ sở, nếu đề cử một đảng viên chính thức không phải là đại biểu của đại hội vào cấp ủy, bắt buộc phải thực hiện bằng văn bản và phải có ý kiến đồng ý của người được đề cử.

Đối với đại hội cấp huyện và tương đương trở lên

Quy định tại Quyết định 190-QĐ/TW nêu rõ: Khi đại biểu chính thức đề cử người không phải là đại biểu đại hội vào cấp ủy, hồ sơ đề cử phải bao gồm văn bản đề cử kèm theo hồ sơ lý lịch của người đó và văn bản đồng ý của người được đề cử.

Trách nhiệm chính trị của người đề cử

Một điểm mới đáng chú ý là việc nhấn mạnh trách nhiệm của người đề cử. Cấp ủy triệu tập đại hội có nhiệm vụ giúp đại hội thẩm tra, xác minh lý lịch và tiêu chuẩn của người được đề cử. Tuy nhiên, người thực hiện quyền đề cử phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước đại hội về tiêu chuẩn, điều kiện của nhân sự mà mình giới thiệu.

"Sau đại hội, nếu xác minh người được đề cử không đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định thì tùy theo mức độ vi phạm, người đề cử sẽ bị xem xét xử lý theo quy định của Đảng."

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng đề cử thiếu khách quan, không đúng tiêu chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo trong giai đoạn mới. Việc thực hiện nghiêm túc Quy chế bầu cử trong Đảng chính là nền tảng để xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh.