Ngày 10/5/2018, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo 173/TB-VPCP về kết luận của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại Hội nghị toàn quốc triển khai xây dựng mô hình khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu.

Tại hội nghị diễn ra ở Hà Tĩnh, Phó Thủ tướng khẳng định xây dựng nông thôn mới là quá trình liên tục, lâu dài, có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc. Việc xây dựng khu dân cư kiểu mẫu, vườn mẫu chính là nền tảng quan trọng để hướng tới xã nông thôn mới kiểu mẫu và huyện nông thôn mới kiểu mẫu trong giai đoạn 2016-2020.

Mô hình khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu hướng tới không gian sống xanh, sạch, đẹp và hiện đại (ảnh minh họa)

Lấy cộng đồng dân cư làm chủ thể trung tâm

Theo nội dung tại Thông báo 173/TB-VPCP, Phó Thủ tướng yêu cầu khi triển khai xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu phải quán triệt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Vai trò của cộng đồng: Phải để cộng đồng dân cư tự bàn bạc, thống nhất lựa chọn lĩnh vực phù hợp, là điểm mạnh của cộng đồng để phấn đấu trở thành kiểu mẫu.
• Vai trò của Nhà nước: Cơ quan nhà nước chỉ đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ, đưa ra các tiêu chí phù hợp để xét, công nhận và công bố, tránh việc áp đặt từ trên xuống.
• Mục tiêu cuối cùng: Phải là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, tạo dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó tình làng nghĩa xóm, sẵn sàng giúp đỡ, sẻ chia lẫn nhau.

"Tuyệt đối không vì thành tích mà huy động quá sức dân, phải để người dân thực sự tự nguyện, tự mình chung tay, góp sức xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu."

Phát triển vườn mẫu gắn với kinh tế hộ gia đình

Bên cạnh khu dân cư, mô hình "vườn mẫu" cũng được đặc biệt chú trọng. Đây không chỉ là việc chỉnh trang cảnh quan mà còn là giải pháp nâng cao thu nhập bền vững cho người dân nông thôn. Các địa phương như Hà Tĩnh và Quảng Ninh được đánh giá cao khi đi đầu trong việc ban hành tiêu chí vườn mẫu.

Phát triển vườn mẫu giúp nâng cao thu nhập và cải thiện môi trường sống tại các vùng nông thôn (ảnh minh họa)

Phó Thủ tướng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì nghiên cứu hướng dẫn xây dựng khu dân cư kiểu mẫu gắn với du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái. Điều này nhằm khai thác tối đa lợi thế bản sắc văn hóa địa phương, biến nông thôn thành nơi đáng sống và thu hút khách du lịch.

Nhiệm vụ trọng tâm cho các địa phương trong năm 2018

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành:

1. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Phối hợp với UBND tỉnh Hà Tĩnh tổng hợp các tài liệu hướng dẫn, văn bản chỉ đạo về khu dân cư kiểu mẫu để gửi cho 63 tỉnh, thành phố tham khảo ngay trong tháng 5/2018.
2. UBND các tỉnh, thành phố: Khẩn trương chỉ đạo triển khai phù hợp với thực tế địa phương, chú trọng phát huy vai trò của người đứng đầu thôn, bản, ấp và các tổ chức kinh tế hợp tác như Hợp tác xã, doanh nghiệp.
3. Đề xuất cuộc thi toàn quốc: Nghiên cứu tổ chức cuộc thi khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu định kỳ 02 năm một lần để tôn vinh các cá nhân, tổ chức tiêu biểu.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho nông thôn Việt Nam, nơi mà các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn song hành cùng sự phát triển kinh tế hiện đại.