Việc phân loại phim không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là thước đo quan trọng để bảo vệ khán giả, đặc biệt là giới trẻ, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các nhà làm phim. Theo quy định mới nhất tại Thông tư 05/2023/TT-BVHTTDL, nhóm phim T18 (phim phổ biến đến người xem từ đủ 18 tuổi trở lên) phải vượt qua những rào cản kỹ thuật khắt khe về nội dung.

Ranh giới của sự trưởng thành trong điện ảnh

Phim nhãn T18 thường khai thác những đề tài gai góc, phản ánh hiện thực xã hội một cách trực diện. Tuy nhiên, để được cấp phép phổ biến, tác phẩm phải đáp ứng 7 tiêu chí vàng được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính nhân văn và không vi phạm các chuẩn mực đạo đức, pháp luật.

1. Chủ đề và nội dung: Khai thác sâu nhưng không lạm dụng

Khác với các nhãn phim dành cho lứa tuổi thấp hơn, phim 18+ được phép đề cập đến các vấn đề của người trưởng thành với mức độ chi tiết và mạnh mẽ hơn. Các đề tài về chính trị, văn hóa, xã hội có thể được khai thác sâu, nhưng pháp luật yêu cầu thời lượng không được kéo dài quá mức và phải thực sự cần thiết cho mạch truyện.

2. Bạo lực: Từ ám ảnh đến mức độ mạnh

Tiêu chí bạo lực trong phim T18 cho phép xuất hiện các hình ảnh, âm thanh miêu tả sự tác động mạnh mẽ đến người xem. Tuy nhiên, ranh giới đỏ nằm ở chỗ không được miêu tả bạo lực ở mức độ "quá mức" hoặc gây tàn độc không cần thiết. Đặc biệt, các ngụ ý về bạo lực tình dục chỉ được phép ở mức trung bình và phải phù hợp với bối cảnh phim.

3. Khỏa thân và tình dục: Nghệ thuật hay dung tục?

Đây luôn là tiêu chí gây tranh cãi nhất. Theo Thông tư 05/2023/TT-BVHTTDL, phim có thể có hình ảnh khỏa thân toàn bộ cơ thể nhưng không được đặc tả bộ phận sinh dục, không cận cảnh và không kéo dài. Các hoạt động tình dục không được miêu tả chi tiết hoặc thể hiện lộ liễu, nhằm tránh biến tác phẩm nghệ thuật thành sản phẩm khiêu dâm.

4. Ma túy và chất kích thích: Cấm cổ xúy

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm việc cổ xúy sử dụng ma túy. Do đó, dù là phim 18+, các hình ảnh liên quan đến chất gây nghiện không được diễn ra thường xuyên, không miêu tả chi tiết quy trình sử dụng và phải có thông điệp rõ ràng về tác hại của chúng.

5. Yếu tố kinh dị: Thử thách tâm lý khán giả

Những bộ phim kinh dị nhãn T18 thường có mức độ rùng rợn, gây sợ hãi cao. Cảm giác đe dọa có thể diễn ra liên tục nhưng không được tác động quá mức đến tâm lý và cảm xúc của người xem sau khi rời rạp.

6. Ngôn ngữ thô tục: Phản ánh hiện thực xã hội

Ngôn ngữ trong phim 18+ có thể mạnh hơn so với nhãn T16, đặc biệt là trong các phim phản ánh hiện thực xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng ngôn từ thô tục không được nhằm mục đích quấy rối, lạm dụng tình dục hoặc làm tổn thương các cá nhân, cộng đồng cụ thể.

7. Hành vi nguy hiểm: Ngăn chặn sự bắt chước tiêu cực

Cuối cùng, các hành vi nguy hiểm, dễ bắt chước trong phim phải được xử lý triệt để về mặt nội dung. Kết quả của những hành vi này thường phải đi kèm với thông điệp giáo dục hoặc sự trả giá, nhằm ngăn chặn khán giả thực hiện theo trong đời thực.

Việc nắm rõ các tiêu chí này không chỉ giúp khán giả lựa chọn nội dung phù hợp mà còn giúp các nhà sản xuất phim chủ động hơn trong quá trình sáng tạo và kiểm duyệt. Thông tư 05/2023/TT-BVHTTDL chính là kim chỉ nam để điện ảnh Việt Nam phát triển chuyên nghiệp và hội nhập quốc tế.