Sau hơn 4 tháng chính thức áp dụng mức lương tối thiểu mới theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP, Bộ Nội vụ đã có những động thái quyết liệt trong việc rà soát và đánh giá thực tiễn. Tại Công văn 2135/BNV-CTL&BHXH, cơ quan này yêu cầu các địa phương không chỉ báo cáo số liệu thuần túy mà phải đưa ra những đề xuất mang tính chiến lược về việc phân vùng lương tối thiểu.

Đánh giá thực tiễn sau 4 tháng áp dụng Nghị định 293/2025/NĐ-CP

Kể từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng đã có sự điều chỉnh đáng kể với mức cao nhất tại Vùng I là 5.310.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, việc chuyển đổi danh mục địa bàn áp dụng từ cấp huyện sang cấp xã theo tinh thần của các quy định mới đã đặt ra không ít thách thức cho công tác quản lý tại địa phương.

Bộ Nội vụ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Nội vụ phối hợp chặt chẽ với các ban ngành để đánh giá toàn diện thuận lợi và khó khăn. Đặc biệt, các địa phương cần làm rõ liệu mức lương hiện tại có thực sự đảm bảo được mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Lao động 2019 hay không.

Điều 91. Mức lương tối thiểu

1. Mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

2. Mức lương tối thiểu được xác lập theo vùng, ấn định theo tháng, giờ.

Tiêu chí xác định và đề xuất điều chỉnh phân vùng lương

Việc đề xuất điều chỉnh địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu không được thực hiện cảm tính mà phải dựa trên các chỉ số kinh tế - xã hội cụ thể. Các yếu tố then chốt bao gồm:

• Chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Tốc độ tăng giá cả hàng hóa tại địa phương ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua của đồng lương.
• Thị trường lao động: Tương quan giữa cung và cầu lao động, đặc biệt là tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.
• Khả năng chi trả của doanh nghiệp: Đảm bảo mức lương tăng không gây sốc cho hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng vẫn đủ để giữ chân người lao động.

Quy trình lấy ý kiến và vai trò của các bên liên quan

Một điểm đáng chú ý trong yêu cầu của Bộ Nội vụ là tính dân chủ và minh bạch trong quá trình đề xuất. Sở Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với Ban quản lý khu chế xuất, khu công nghiệp để trao đổi bằng văn bản với:

1. Liên đoàn Lao động cấp tỉnh (đại diện cho quyền lợi người lao động).
2. Chi nhánh Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cấp tỉnh.
3. Các hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng nhà đầu tư trên địa bàn.

Việc tổng hợp ý kiến đa chiều này giúp Chính phủ có cái nhìn khách quan nhất trước khi đưa ra quyết định điều chỉnh phân vùng lương tối thiểu cho giai đoạn tiếp theo. Theo lộ trình, các báo cáo này là tiền đề để Hội đồng tiền lương quốc gia đưa ra các khuyến nghị mới cho năm 2027.

Lời khuyên pháp lý: Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại thang bảng lương và thỏa ước lao động tập thể để đảm bảo tuân thủ đúng mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Việc chậm trễ hoặc vi phạm quy định về tiền lương có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý và tranh chấp lao động không đáng có.