Ngày 11/10/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2021 quy định tạm thời về việc "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19". Đây là văn bản pháp lý quan trọng thay đổi hoàn toàn phương thức ứng phó với dịch bệnh, từ mục tiêu dập dịch tuyệt đối sang sống chung an toàn.

4 cấp độ dịch bệnh theo 'màu sắc' nhận diện

Theo quy định tại khoản 1 Mục III Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2021, dịch bệnh được phân chia thành 4 cấp độ nguy cơ khác nhau, tương ứng với các màu sắc cụ thể để người dân dễ dàng nhận biết và tuân thủ:

• Cấp 1: Nguy cơ thấp (trạng thái bình thường mới), tương ứng với màu xanh.
• Cấp 2: Nguy cơ trung bình, tương ứng với màu vàng.
• Cấp 3: Nguy cơ cao, tương ứng với màu cam.
• Cấp 4: Nguy cơ rất cao, tương ứng với màu đỏ.

Khuyến khích phân loại chi tiết dưới cấp xã

Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị quyết này là phạm vi đánh giá dịch bệnh. Thay vì phong tỏa diện rộng gây ách tắc kinh tế, Chính phủ yêu cầu đánh giá từ quy mô cấp xã. Đặc biệt, tại khoản 2 Mục III Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2021 nhấn mạnh:

"Khuyến khích đánh giá từ phạm vi, quy mô nhỏ nhất có thể (dưới cấp xã) nhằm đảm bảo linh hoạt, hiệu quả."

Việc phân loại chi tiết đến từng tổ dân phố, thôn, xóm hoặc thậm chí là một tòa nhà chung cư giúp các địa phương có thể khoanh vùng hẹp, xử lý nhanh các ổ dịch mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các khu vực lân cận còn an toàn.

3 tiêu chí 'vàng' để xác định cấp độ dịch

Để đảm bảo tính khoa học và khách quan, việc xác định một địa phương đang ở cấp độ dịch nào phải dựa trên 3 tiêu chí cốt lõi được quy định tại khoản 3 Mục III Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2021:

1. Tỷ lệ ca mắc mới: Tính trên số dân và thời gian tại cộng đồng.
2. Độ bao phủ vắc xin: Đặc biệt lưu ý đến nhóm tuổi có nguy cơ cao, tỷ lệ tiêm mũi 1 và tỷ lệ tiêm đủ liều cơ bản.
3. Năng lực y tế: Khả năng thu dung, điều trị của các tuyến y tế tại địa phương và kế hoạch bổ sung khi cần thiết.

Thẩm quyền quyết định và trách nhiệm thông báo

Căn cứ vào hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ là cơ quan có thẩm quyền quyết định chuyển đổi cấp độ dịch trên địa bàn mình quản lý. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và sự chủ động cho người dân cũng như doanh nghiệp, pháp luật quy định rõ:

Trong trường hợp nâng cấp độ dịch (từ vùng xanh lên vùng vàng, cam hoặc đỏ), chính quyền địa phương phải thông báo trước tối thiểu 48 giờ để các tổ chức, cá nhân có sự chuẩn bị cần thiết trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế mới.

Việc thực hiện nghiêm túc các quy định tại Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2021 không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn là chìa khóa để khôi phục kinh tế, đưa đời sống xã hội sớm trở lại trạng thái bình thường mới trong bối cảnh đại dịch vẫn còn diễn biến phức tạp.