Sáng ngày 25/6/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 (số 86/2025/QH15), đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tư duy lập pháp hình sự tại Việt Nam. Văn bản này không chỉ sửa đổi, bổ sung cho Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017) mà còn thể hiện rõ nét chính sách nhân đạo, khoan hồng của Nhà nước.

Bước ngoặt nhân đạo: Bãi bỏ án tử hình cho 08 tội danh

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn nhất của dư luận chính là việc Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 đã quyết định bãi bỏ hình phạt tử hình đối với 08 tội danh cụ thể. Đây là minh chứng cho xu hướng giảm thiểu án tử hình trong hệ thống pháp luật hiện đại.

Các tội danh không còn áp dụng hình phạt cao nhất bao gồm:

• Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109);
• Phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114);
• Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh (Điều 194);
• Vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250);
• Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421);
• Gián điệp (Điều 110).

Cán cân công lý và Bộ luật Hình sự (ảnh minh họa)

Mở rộng đối tượng không thi hành án tử hình

Bên cạnh việc bãi bỏ án tử hình cho một số tội danh, quy định tại khoản 3 Điều 40 cũng được bổ sung một nội dung mang tính nhân văn sâu sắc. Cụ thể, ngoài các đối tượng là người từ đủ 75 tuổi trở lên, phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, Luật mới đã bổ sung thêm đối tượng người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối vào danh sách không thi hành án tử hình.

"Không thi hành án tử hình đối với người bị kết án là phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người đủ 75 tuổi trở lên hoặc người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối khi bị kết án hoặc khi thi hành án."

Siết chặt hình phạt với các tội xâm phạm an ninh quốc gia và hàng giả

Mặc dù có những điều chỉnh theo hướng nhân đạo, nhưng đối với các hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến an ninh quốc gia và trật tự kinh tế, Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 lại có xu hướng tăng nặng mức phạt. Các hành vi như hoạt động tình báo, phá hoại đã được nâng khung hình phạt lên mức tù từ 12-20 năm hoặc tù chung thân.

Đồng thời, mức phạt tiền và thời gian tù đối với hành vi buôn bán, sản xuất hàng giả cũng được tăng cường đáng kể, áp dụng cho cả cá nhân và pháp nhân thương mại. Các yếu tố cấu thành tội phạm như mức độ thiệt hại, thu lợi bất chính và hậu quả gây hại đến sức khỏe cộng đồng được quy định chi tiết hơn để đảm bảo tính răn đe.

Tiện ích từ Bản hợp nhất điện tử

Với việc có tới 03 văn bản luật đan xen (Luật 2015, sửa đổi 2017 và sửa đổi 2025), việc tra cứu đối chiếu trở nên vô cùng phức tạp. Bản hợp nhất điện tử (Bản Mix) ra đời như một giải pháp tối ưu, giúp người dân và các chuyên gia pháp lý có thể xem toàn bộ nội dung đang có hiệu lực mà không cần phải mở cùng lúc nhiều văn bản để đối chiếu thủ công.

Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn đảm bảo sự tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật trong bối cảnh mới.