Ngày 12/10/2009, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 81/2009/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 106/2005/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng hướng dẫn thi hành Luật Điện lực 2004 về bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp, đặc biệt là các quy định về bồi thường, hỗ trợ cho người dân có nhà ở nằm trong hành lang an toàn.

Quy định mới về bồi thường nhà ở không phải di dời

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 81/2009/NĐ-CP, đối với các loại nhà ở, công trình phụ phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân không phải di dời khỏi hành lang an toàn lưới điện có điện áp đến 220 kV, chủ sở hữu sẽ được bồi thường, hỗ trợ do bị hạn chế khả năng sử dụng và ảnh hưởng trong sinh hoạt hàng ngày.

Việc bồi thường này được thực hiện một lần cho toàn bộ diện tích nằm trong hành lang an toàn. Cụ thể:

• Đối với đất đủ điều kiện bồi thường: Nhà ở, công trình được xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường theo quy định của pháp luật về đất đai, trước ngày thông báo thực hiện dự án, sẽ được bồi thường với mức do UBND cấp tỉnh quy định. Tuy nhiên, mức này không được vượt quá 70% giá trị phần nhà ở, công trình tính trên diện tích nằm trong hành lang.
• Đối với đất không đủ điều kiện bồi thường: UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương để xem xét các mức hỗ trợ phù hợp, đảm bảo tính công bằng và an sinh xã hội cho người dân.

Hỗ trợ chi phí di chuyển khi chủ sở hữu tự nguyện di dời

Một điểm đáng chú ý khác trong chính sách mới là quyền lựa chọn của người dân. Ngoài việc nhận bồi thường do hạn chế sử dụng, nếu chủ sở hữu nhà ở tự tìm được đất ở mới và có nguyện vọng di chuyển hoàn toàn khỏi hành lang an toàn lưới điện, Nhà nước sẽ tạo điều kiện hỗ trợ.

Trong trường hợp này, người dân tự thực hiện việc di chuyển và sẽ được hỗ trợ chi phí di chuyển theo các quy định hiện hành về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Điều này giúp các hộ gia đình có thêm nguồn lực để ổn định cuộc sống tại nơi ở mới an toàn hơn.

"Nhà ở, công trình phụ phục vụ sinh hoạt có một phần hoặc toàn bộ diện tích nằm trong hành lang an toàn lưới điện, được xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định của pháp luật, trước ngày thông báo thực hiện dự án công trình lưới điện cao áp thì được bồi thường, hỗ trợ phần diện tích trong hành lang an toàn lưới điện..."

Thời điểm có hiệu lực và quy định chuyển tiếp

Nghị định 81/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2009. Đối với các dự án, công trình đã được phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa thực hiện hoặc chưa hoàn tất trước ngày Nghị định có hiệu lực, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành điều chỉnh giá trị bồi thường, hỗ trợ theo các quy định mới này để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân.

Việc ban hành Nghị định này không chỉ giúp tháo gỡ những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng cho các công trình điện quốc gia mà còn thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đời sống và tài sản của nhân dân trong khu vực ảnh hưởng của lưới điện cao áp.