Từ ngày 01/7/2026, công tác quản lý và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến thẻ Căn cước tại Việt Nam chính thức bước sang một giai đoạn mới với việc áp dụng Thông tư 118/2026/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 17/2024/TT-BCA (vốn đã được sửa đổi trước đó bởi Thông tư 53/2025/TT-BCA) nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Căn cước 2023.

Sự ra đời của quy định mới không chỉ giúp tinh gọn quy trình nghiệp vụ của cơ quan Công an mà còn mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân khi thực hiện các giao dịch hành chính. Dưới đây là 5 điểm mới cốt lõi mà mọi công dân cần đặc biệt lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình.

1. Công an cấp xã được tiếp nhận hồ sơ tích hợp thông tin vào thẻ Căn cước và căn cước điện tử

Một trong những cải cách hành chính mạnh mẽ nhất tại Thông tư 118/2026/TT-BCA là việc mở rộng đáng kể thẩm quyền cho lực lượng Công an cấp xã. Cụ thể, điều luật đã sửa đổi khoản 3 Điều 15 Thông tư 17/2024/TT-BCA, cho phép Công an xã, phường, thị trấn tiếp nhận thêm 03 nhóm hồ sơ dịch vụ công cực kỳ phổ biến:

• Hồ sơ đề nghị tích hợp thông tin vào thẻ Căn cước (như thông tin thẻ bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe, đăng ký xe...);
• Hồ sơ đề nghị tích hợp thông tin vào tài khoản căn cước điện tử trên ứng dụng VNeID;
• Hồ sơ đề nghị thu thập, cập nhật thông tin sinh trắc học (mống mắt, ADN, giọng nói) vào Cơ sở dữ liệu căn cước.

Trước thời điểm ngày 01/7/2026, theo quy định cũ tại Thông tư 53/2025/TT-BCA, Công an cấp xã chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp thẻ Căn cước, Giấy chứng nhận căn cước và kiểm tra việc sử dụng các giấy tờ này. Việc bổ sung thẩm quyền mới giúp người dân không còn phải di chuyển lên Công an cấp huyện như trước, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại.

Lực lượng Công an cấp xã tăng cường hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục tích hợp thông tin vào thẻ Căn cước (ảnh minh họa)

2. Cập nhật thông tin nơi sinh, quê quán và địa chỉ cư trú theo địa danh hành chính mới nhất

Nhằm đảm bảo tính chính xác và đồng bộ của dữ liệu dân cư trong bối cảnh nhiều địa phương thực hiện sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính, Điều 2 Thông tư 118/2026/TT-BCA đã sửa đổi toàn diện Điều 5 Thông tư 17/2024/TT-BCA.

Theo đó, cơ quan quản lý căn cước sẽ thực hiện thu thập, cập nhật thông tin về nơi thường trú, nơi tạm trú và nơi ở hiện tại của công dân dựa trên các giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp. Đáng chú ý:

Trường hợp địa danh hành chính đã được cấp có thẩm quyền thay đổi (do sáp nhập, chia tách hoặc đổi tên) thì các thông tin về nơi sinh, nơi đăng ký khai sinh, quê quán, nơi thường trú, tạm trú sẽ được ghi nhận trực tiếp theo địa danh hành chính mới nhất.

Đặc biệt, quy định mới đã bãi bỏ yêu cầu phải "ghi chú thông tin gốc trên giấy khai sinh" như trước đây. Sự thay đổi này giúp đơn giản hóa cấu trúc dữ liệu dân cư, tránh việc hiển thị các thông tin lịch sử không còn giá trị giao dịch thực tế, giúp người dân dễ dàng thực hiện các thủ tục hành chính mà không lo bị lệch lệch thông tin địa danh.

3. Mẫu CC03 mới được sử dụng rộng rãi để thông báo kết quả giải quyết thủ tục về Căn cước

Trước ngày 01/7/2026, mẫu biểu CC03 ban hành kèm theo Thông tư 53/2025/TT-BCA có tên gọi là "Thông báo về việc từ chối giải quyết thủ tục về căn cước". Mẫu này chỉ được cơ quan Công an lập và gửi cho người dân khi hồ sơ bị từ chối giải quyết (phải nêu rõ lý do và yêu cầu bổ sung).

Tuy nhiên, kể từ khi Thông tư 118/2026/TT-BCA có hiệu lực, mẫu CC03 đã được thay thế hoàn toàn bằng mẫu mới với tên gọi: "Thông báo về việc giải quyết thủ tục về căn cước".

Sự thay đổi này mang tính bản chất cực kỳ quan trọng. Mẫu CC03 giờ đây không còn mang tính tiêu cực (chỉ dùng khi từ chối) mà trở thành văn bản hành chính chính thức để thông báo toàn bộ tiến trình và kết quả giải quyết thủ tục (dù là chấp thuận, hẹn ngày trả kết quả bổ sung hay từ chối). Điều này giúp tăng cường tính minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình của cơ quan Công an trước người dân.

Thẻ Căn cước mới và ứng dụng căn cước điện tử VNeID được liên thông dữ liệu chặt chẽ (ảnh minh họa)

4. Chính thức bãi bỏ Giấy xác nhận số CMND 09 số (Mẫu CC04)

Một tin vui lớn cho người dân trong tiến trình số hóa thủ tục hành chính là việc Bộ Công an quyết định bãi bỏ hoàn toàn khoản 4 Điều 8 Thông tư 17/2024/TT-BCA, đồng nghĩa với việc khai tử Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân 09 số (mẫu CC04).

Trước đây, khi người dân chuyển từ CMND 9 số sang thẻ Căn cước công dân/Căn cước mới, họ thường phải xin giấy xác nhận CC04 để chứng minh hai số định danh này thuộc về một người khi làm việc với ngân hàng, nhà đất hoặc cơ quan thuế. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, toàn bộ thông tin số CMND 9 số cũ đã được tích hợp hoàn toàn vào:

• Mã QR code in trên bề mặt thẻ Căn cước mới;
• Chip điện tử của thẻ Căn cước;
• Thông tin tài khoản căn cước điện tử trên ứng dụng VNeID.

Các cơ quan, tổ chức khi thực hiện giao dịch chỉ cần quét mã QR hoặc tra cứu trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là có thể tự động xác thực thông tin. Việc bãi bỏ hoàn toàn mẫu giấy CC04 là bước đi tất yếu, loại bỏ một loại "giấy phép con" rườm rà, giúp người dân giảm bớt gánh nặng thủ tục giấy tờ.

5. Thay mới đồng loạt 5 biểu mẫu nghiệp vụ trong thủ tục về Căn cước

Để tương thích với các hạ tầng công nghệ mới và đơn giản hóa thông tin khai báo, Điều 6 Thông tư 118/2026/TT-BCA đã thay thế đồng loạt 05 biểu mẫu nghiệp vụ quan trọng ban hành kèm theo Thông tư 53/2025/TT-BCA bằng các mẫu mới tối ưu hơn:

1. CC01 - Phiếu thu nhận thông tin căn cước: Dùng trong quá trình lăn tay, chụp ảnh, thu nhận mống mắt tại cơ quan Công an.
2. CC02 - Giấy hẹn trả kết quả giải quyết thủ tục về căn cước: Mẫu giấy hẹn mới có thêm mã QR để người dân chủ động tra cứu tiến độ trực tuyến.
3. CC03 - Thông báo về việc giải quyết thủ tục về căn cước: Thay thế cho mẫu thông báo từ chối cũ như đã phân tích ở trên.
4. DC01 - Phiếu thu thập thông tin dân cư: Dùng khi người dân khai báo thông tin ban đầu hoặc điều chỉnh thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
5. DC02 - Phiếu đề nghị giải quyết thủ tục về căn cước: Mẫu đơn người dân tự viết khi có nhu cầu cấp đổi, cấp lại hoặc tích hợp thông tin.

Các biểu mẫu mới này được thiết kế theo hướng giảm thiểu tối đa các trường thông tin trùng lặp, tăng cường các ô tích chọn và tích hợp mã vạch/mã QR để dễ dàng quét, nhập liệu tự động vào hệ thống máy tính, rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân tại bàn tiếp dân.

Lời khuyên thiết thực cho công dân khi đi làm thủ tục Căn cước

Với những thay đổi mang tính bước ngoặt từ Thông tư 118/2026/TT-BCA, người dân khi đi làm các thủ tục liên quan đến thẻ Căn cước cần lưu ý:

• Chủ động liên hệ Công an cấp xã: Đối với các nhu cầu tích hợp giấy tờ (BHYT, Giấy phép lái xe...) hoặc cập nhật sinh trắc học, hãy đến ngay trụ sở Công an xã/phường nơi cư trú để được giải quyết nhanh chóng, không cần lên Công an huyện.
• Kiểm tra kỹ thông tin địa danh hành chính mới: Nếu nơi sinh hoặc quê quán của bạn nằm trong diện sáp nhập địa giới hành chính gần đây, hãy chuẩn bị sẵn các giấy tờ hộ tịch liên quan để cơ quan Công an cập nhật chính xác theo tên địa danh mới nhất.
• Không cần xin Giấy xác nhận CMND 9 số: Hãy tự tin từ chối nếu có cơ quan, tổ chức nào yêu cầu bạn phải nộp Giấy xác nhận CMND 9 số (mẫu CC04 cũ), bởi mọi thông tin đối chiếu đã được tích hợp sẵn trong mã QR trên thẻ Căn cước và tài khoản VNeID của bạn.