Ngày 17/08/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 1047/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển nghề khai thác viễn dương. Đây là bước đi chiến lược nhằm tổ chức lại hoạt động khai thác hải sản của ngư dân Việt Nam tại vùng biển các nước một cách hợp pháp, an toàn và bền vững.

Trong bối cảnh ngành thủy sản đang nỗ lực gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu (EC), việc ban hành Đề án này không chỉ mở ra không gian khai thác mới mà còn khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc chống đánh bắt bất hợp pháp (IUU). Dưới đây là những chính sách hỗ trợ trọng tâm mà ngư dân và doanh nghiệp cần nắm rõ.

Hỗ trợ "khủng" về nhiên liệu và bảo hiểm cho những chuyến biển xa

Một trong những rào cản lớn nhất đối với ngư dân khi tham gia khai thác viễn dương chính là chi phí vận hành cực kỳ tốn kém. Để giải quyết bài toán này, tại điểm a khoản 1 mục V Điều 1 Quyết định 1047/QĐ-TTg, Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ nhiên liệu rất thiết thực:

“Hỗ trợ một lần 100% chi phí nhiên liệu 01 chuyến đi (01 lượt đi) cho các tàu cá xuất bến từ cảng Việt Nam đến vùng biển các nước có hợp tác khai thác.”

Bên cạnh đó, vấn đề an toàn cho tàu cá và thuyền viên cũng được đặc biệt quan tâm. Ngư dân sẽ được hỗ trợ 50% chi phí mua bảo hiểm thân tàu và 100% chi phí mua bảo hiểm cho thuyền viên làm việc trên tàu. Những chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và rủi ro cho các chủ tàu khi vươn tới những vùng biển xa xôi như Brunei, Papua New Guinea hay Micronesia.

Hiện đại hóa đội tàu với thiết bị giám sát hành trình VMS

Để đảm bảo tính minh bạch và quản lý hiệu quả hoạt động khai thác ngoài vùng biển Việt Nam, việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình là yêu cầu bắt buộc. Theo đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ một lần 100% kinh phí lắp đặt thiết bị đầu cuối giám sát hành trình có tích hợp kết nối định vị vệ tinh (VMS) trên các tàu cá tham gia Đề án.

Việc trang bị hệ thống VMS không chỉ giúp cơ quan chức năng giám sát hành trình, ngăn chặn tình trạng xâm phạm vùng biển nước ngoài trái phép mà còn là "cứu cánh" cho ngư dân trong các tình huống khẩn cấp trên biển, giúp công tác cứu hộ cứu nạn diễn ra kịp thời hơn.

Ưu đãi thuế nhập khẩu và lộ trình triển khai thí điểm

Nhằm khuyến khích doanh nghiệp đưa hải sản khai thác được về phục vụ thị trường trong nước, Chính phủ áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm hải sản khai thác hợp pháp tại vùng biển các nước có xác nhận nguồn gốc rõ ràng. Chính sách ưu đãi này sẽ được áp dụng đến hết năm 2020, sau đó sẽ có những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế.

Theo lộ trình, trong giai đoạn đến năm 2020, Đề án sẽ được triển khai thí điểm tại 03 tỉnh trọng điểm là Quảng Ngãi, Tiền Giang và Bà Rịa - Vũng Tàu. Sau giai đoạn này, mô hình chuỗi liên kết sẽ được mở rộng ra các địa phương khác như Bình Định, Khánh Hòa, Kiên Giang, Cà Mau...

Điều kiện để tàu cá được tham gia khai thác viễn dương

Để được hưởng các chính sách hỗ trợ nêu trên, các doanh nghiệp và ngư dân cần đáp ứng các điều kiện khắt khe tại khoản 3 mục III Điều 1 Quyết định 1047/QĐ-TTg:

• Có đề án tổ chức chuỗi liên kết khai thác được UBND tỉnh phê duyệt.
• Có hợp đồng liên doanh, liên kết với đối tác nước ngoài hoặc giấy phép của nước sở tại.
• Tàu cá phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật của Việt Nam cũng như quốc tế.
• Chủ tàu và ngư dân phải có lý lịch chấp hành tốt các quy định về an ninh trật tự và pháp luật thủy sản.

Với những chính sách hỗ trợ đồng bộ và mạnh mẽ, Quyết định 1047/QĐ-TTg kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho nghề cá Việt Nam, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi, làm giàu từ biển và góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên các vùng biển xa.