Ngày 14/08/2020, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 91/2020/NĐ-CP về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác và cuộc gọi rác. Đây được xem là một bước đi quyết liệt của cơ quan quản lý nhằm dẹp bỏ tình trạng quấy rối qua điện thoại vốn đã gây bức xúc trong dư luận suốt nhiều năm qua. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2020, thay thế cho Nghị định 90/2008/NĐ-CP và Nghị định 77/2012/NĐ-CP.

Định nghĩa pháp lý rõ ràng về tin nhắn rác và cuộc gọi rác

Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Nghị định 91/2020/NĐ-CP chính là việc đưa ra định nghĩa cụ thể về cuộc gọi rác – điều mà các văn bản trước đây chưa quy định rõ.

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 91/2020/NĐ-CP:

• Tin nhắn rác: Là tin nhắn quảng cáo mà không được sự đồng ý trước của người sử dụng hoặc tin nhắn quảng cáo vi phạm các quy định về gửi tin nhắn quảng cáo; tin nhắn vi phạm các nội dung bị cấm theo quy định tại Luật Quảng cáo 2012 và Luật An ninh mạng 2018.
• Cuộc gọi rác: Là cuộc gọi quảng cáo không được sự đồng ý trước của người sử dụng hoặc vi phạm các quy định về gọi điện thoại quảng cáo.

Việc luật hóa khái niệm "cuộc gọi rác" giúp các cơ quan chức năng có căn cứ pháp lý vững chắc để xử lý các hành vi gọi điện mời chào bảo hiểm, bất động sản, khóa học... một cách vô tội vạ như hiện nay.

Danh sách không quảng cáo (DoNotCall) – Quyền lực trong tay người dùng

Điểm đột phá nhất của Nghị định 91/2020/NĐ-CP là việc thiết lập Danh sách không quảng cáo (DoNotCall). Đây là tập hợp các số điện thoại mà người đăng ký không chấp nhận bất kỳ tin nhắn hay cuộc gọi quảng cáo nào.

Theo đó, người quảng cáo, doanh nghiệp viễn thông tuyệt đối không được phép gửi tin nhắn quảng cáo hoặc gọi điện thoại quảng cáo đến các số điện thoại nằm trong danh sách này. Chỉ cần một thao tác đăng ký đơn giản, người dân có thể tự tạo cho mình một "lá chắn" bảo vệ không gian riêng tư trên điện thoại.

Quy tắc 'vàng' về thời gian và tần suất quảng cáo

Nhằm tránh gây phiền hà cho người sử dụng, Điều 13 Nghị định 91/2020/NĐ-CP đã siết chặt các quy tắc gửi tin nhắn và gọi điện quảng cáo:

• Về tần suất: Mỗi người quảng cáo không được phép gửi quá 03 tin nhắn quảng cáo tới một số điện thoại trong vòng 24 giờ; không được phép gọi quá 01 cuộc gọi quảng cáo tới một số điện thoại trong vòng 24 giờ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
• Về thời gian: Chỉ được phép gọi điện thoại quảng cáo từ 08 giờ sáng đến 17 giờ chiều mỗi ngày. Quy định này giúp chấm dứt tình trạng người dân bị đánh thức bởi các cuộc gọi mời chào vào sáng sớm hoặc tối muộn.
• Về định danh: Chỉ được gửi tin nhắn quảng cáo, gọi điện quảng cáo khi đã được cấp tên định danh (Brandname) và không được phép sử dụng số điện thoại cá nhân để quảng cáo.

Đầu số 5656 – Kênh tiếp nhận phản ánh chính thức

Từ ngày 01/10/2020, Cục An toàn thông tin sẽ vận hành Hệ thống tiếp nhận phản ánh tin nhắn rác, cuộc gọi rác trên đầu số 5656. Người dùng có thể dễ dàng chuyển tiếp các tin nhắn rác hoặc cung cấp bằng chứng về cuộc gọi rác tới đầu số này để cơ quan chức năng xử lý.

Đặc biệt, Nghị định cũng quy định người quảng cáo phải có chức năng từ chối nhận quảng cáo rõ ràng trong mỗi tin nhắn. Nếu người dùng nhắn tin từ chối, nhà mạng không được phép thu cước tin nhắn này.

Chế tài xử phạt cực nặng: Lên đến 100 triệu đồng

Để đảm bảo tính răn đe, Nghị định 91/2020/NĐ-CP đã bổ sung các mức phạt rất nặng đối với các hành vi vi phạm:

Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi gửi tin nhắn quảng cáo hoặc gọi điện thoại quảng cáo đến các số điện thoại nằm trong Danh sách không quảng cáo.

Ngoài ra, các hành vi như gửi quá số lượng tin nhắn quy định, gọi điện ngoài khung giờ cho phép hoặc không có tên định danh cũng sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đến 30 triệu đồng. Đây là những con số đủ lớn để các đơn vị quảng cáo phải cân nhắc kỹ trước khi thực hiện các chiến dịch "spam" vô tội vạ.

Với những quy định mới chặt chẽ và chế tài mạnh mẽ, Nghị định 91/2020/NĐ-CP hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường viễn thông sạch hơn, văn minh hơn, trả lại sự bình yên cho người sử dụng điện thoại tại Việt Nam.