Việc phát triển điện hạt nhân không chỉ là bài toán năng lượng mà còn là vấn đề an ninh quốc gia tối quan trọng. Để cụ thể hóa các tiêu chuẩn khắt khe nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị định 316/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành của Luật Năng lượng nguyên tử 2025.

Khung pháp lý toàn diện cho vòng đời nhà máy điện hạt nhân

Nghị định này tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết các quy định về an toàn và an ninh đối với nhà máy điện hạt nhân và lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu. Theo đó, các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Yêu cầu an toàn và an ninh: Cụ thể hóa khoản 4 Điều 33 về các tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm ngăn ngừa sự cố bức xạ.
• Chủ trương và địa điểm đầu tư: Hướng dẫn trình tự, thủ tục tại Điều 42 và Điều 43, đảm bảo vị trí xây dựng phải đáp ứng các điều kiện địa chất và môi trường khắt khe.
• Thiết kế và xây dựng: Quy định tại Điều 44 và Điều 46 về việc thẩm định thiết kế và giám sát thi công.

Vận hành và chấm dứt hoạt động: Không có chỗ cho sai sót

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy trình vận hành thử và vận hành chính thức được quy định tại Điều 47 và Điều 48. Mọi tổ máy điện hạt nhân trước khi đưa vào khai thác thương mại đều phải trải qua giai đoạn vận hành thử nghiệm nghiêm ngặt dưới sự giám sát của cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, vấn đề hậu cần và xử lý sau khi hết tuổi thọ nhà máy cũng được làm rõ tại Điều 49 về chấm dứt hoạt động, đảm bảo việc tháo dỡ và xử lý chất thải phóng xạ an toàn tuyệt đối cho cộng đồng.

Cơ chế phối hợp thẩm định liên ngành

Nghị định cũng xác định rõ trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc phối hợp thẩm định các nội dung liên quan đến nhà máy điện hạt nhân theo khoản 3 Điều 50. Điều này giúp tạo ra một cơ chế kiểm soát chéo, minh bạch và hiệu quả.

Nghị định 316/2025/NĐ-CP áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tiến hành các hoạt động liên quan đến điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.