Chính phủ vừa ban hành Nghị định 225/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/8/2025), đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về đấu thầu tại Việt Nam. Văn bản này không chỉ sửa đổi các quy định cũ mà còn tạo ra cơ chế minh bạch, chặt chẽ hơn trong việc lựa chọn những nhà đầu tư đủ năng lực cho các dự án trọng điểm.

Mở rộng phạm vi điều chỉnh và tăng cường quản lý nhà nước

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 225/2025/NĐ-CP, khi cơ quan soạn thảo đã quyết định sửa đổi phạm vi điều chỉnh của Nghị định 23/2024/NĐ-CP. Thay vì tập trung quá sâu vào các chi tiết kỹ thuật đấu thầu qua mạng vốn đã được chuẩn hóa, quy định mới nhấn mạnh vào vai trò "quản lý nhà nước về đấu thầu".

Cụ thể, nội dung sửa đổi tại khoản 3 Điều 1 quy định:

"3. Điều kiện về năng lực, kinh nghiệm của thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định; kết nối, chia sẻ thông tin giữa Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia với các hệ thống thông tin khác; quản lý nhà nước về đấu thầu thực hiện theo quy định tương ứng tại Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu."

Việc lược bỏ các nội dung về xử lý vi phạm tại mục này để thay thế bằng khung quản lý nhà nước cho thấy tư duy quản lý đã chuyển dịch từ hậu kiểm sang xây dựng hệ thống vận hành đồng bộ và xuyên suốt.

Cụ thể hóa quy trình chỉ định nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt

Điểm mới tiếp theo mang tính đột phá là việc mở rộng và cụ thể hóa các tình huống chỉ định nhà đầu tư. Theo quy định tại khoản 3a (bổ sung), các trường hợp đặc biệt sẽ không còn được xử lý một cách cảm tính mà phải tuân thủ nghiêm ngặt theo lộ trình đã định sẵn.

Pháp luật hiện hành đã dẫn chiếu trực tiếp đến các quy định tại Nghị định 115/2024/NĐ-CP. Điều này giúp các địa phương và chủ đầu tư có căn cứ pháp lý vững chắc khi triển khai các dự án có tính chất cấp bách hoặc đặc thù về an ninh, quốc phòng.

Siết chặt kỷ luật trong hoạt động đấu thầu

Để đảm bảo tính răn đe, Nghị định 225/2025/NĐ-CP đã bổ sung khoản 3b, quy định rõ về việc xử lý vi phạm và giải quyết kiến nghị. Mọi hành vi gian lận, thông thầu hoặc không tuân thủ quy trình sẽ bị xử lý theo quy định tại Điều 61a và Chương VIIIa của Nghị định 115/2024/NĐ-CP.

Sự thay đổi này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư chân chính mà còn góp phần tối ưu hóa nguồn lực xã hội, đảm bảo các dự án đầu tư được thực hiện bởi những đơn vị có năng lực thực sự, từ đó thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.