Môi trường âm nhạc Việt Nam, đặc biệt là trên các nền tảng mạng xã hội, đang chứng kiến một làn sóng các sản phẩm âm nhạc có ca từ gây tranh cãi. Không còn dừng lại ở mức độ "phá cách", nhiều ca khúc đã chạm ngưỡng dung tục, phản cảm, thậm chí cổ xúy cho lối sống lệch lạc. Trước tình hình này, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM đã chính thức ra quân với những chỉ đạo đanh thép nhằm làm sạch không gian văn hóa nghệ thuật.

Báo động đỏ về vấn nạn "nhạc rác" và ca từ lệch chuẩn

Trong thời gian qua, công chúng không khỏi ngỡ ngàng trước sự xuất hiện dày đặc của các ca khúc có ngôn ngữ cẩu thả, biến âm nhạc thành công cụ để đả kích, công kích cá nhân hoặc cổ xúy cho tệ nạn xã hội. Theo đánh giá tại Công văn 69-CV/BTGDVTU năm 2025, một bộ phận ca sĩ trẻ đang lan truyền những nội dung thiếu trong sáng, thể hiện thái độ ngạo mạn và thiếu tôn trọng khán giả.

Văn bản này đã chỉ đích danh hàng loạt sản phẩm âm nhạc có biểu hiện lệch chuẩn văn hóa, từ những bài rap có ca từ dung tục đến những ca khúc cổ xúy sử dụng chất cấm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ nghệ thuật mà còn tác động tiêu cực đến tư duy và hành động của giới trẻ - đối tượng chính tiếp cận các nền tảng nhạc số hiện nay.

Mạnh tay "cấm sóng" nghệ sĩ vi phạm tại các sự kiện lớn

Điểm đáng chú ý nhất trong chỉ đạo lần này chính là việc yêu cầu Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cân nhắc không mời các nghệ sĩ có hành vi, lời nói hoặc biểu diễn trái với thuần phong mỹ tục tham gia các chương trình, lễ hội, sự kiện do Thành phố tổ chức. Đây được xem là một hình thức "phạt nguội" nghiêm khắc, đánh trực tiếp vào uy tín và cơ hội nghề nghiệp của những người làm nghệ thuật thiếu trách nhiệm.

"Cân nhắc không mời các nghệ sĩ có sáng tác, hành vi, lời nói, biểu diễn trái với thuần phong mỹ tục, lệch chuẩn văn hóa, cổ xúy lối sống buông thả, tệ nạn xã hội... tham gia các chương trình, lễ hội, sự kiện của Thành phố."

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra nội dung biểu diễn tại các phòng trà, sự kiện xã hội hóa và không gian công cộng. Việc thanh tra, xử lý vi phạm sẽ được thực hiện chặt chẽ theo quy định tại Nghị định 144/2020/NĐ-CP nhằm đảm bảo mọi hoạt động nghệ thuật đều phải nằm trong khuôn khổ chuẩn mực văn hóa dân tộc.

Trách nhiệm của các tổ chức nghề nghiệp và báo chí

Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt, Công văn 69-CV/BTGDVTU còn nhấn mạnh vai trò của Hội Âm nhạc và Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Thành phố trong việc:

• Giáo dục đạo đức nghề nghiệp: Định hướng sáng tác chuẩn mực cho hội viên, đặc biệt là các nghệ sĩ trẻ và nghệ sĩ tự do.
• Phản biện xã hội: Kịp thời phê bình, phân tích các biểu hiện lệch chuẩn để định hướng thẩm mỹ cho công chúng.
• Tuyên truyền tích cực: Biểu dương, khen thưởng những nghệ sĩ có đóng góp giá trị, lan tỏa lối sống lành mạnh.

Các cơ quan báo chí cũng được yêu cầu đẩy mạnh các chuyên mục định hướng thẩm mỹ, phê phán những sản phẩm "độc hại" để xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn.

Việc chấn chỉnh hoạt động âm nhạc không phải là hạn chế sự sáng tạo, mà là thiết lập những rào cản cần thiết để bảo vệ các giá trị đạo đức và thuần phong mỹ tục. Nghệ sĩ, với tư cách là người của công chúng, cần ý thức rõ trách nhiệm của mình trong từng lời ca, tiếng hát để xứng đáng với sự tin yêu của khán giả.