Trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng mạnh mẽ vào những tháng đầu năm 2011, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã có những động thái điều hành chính sách tiền tệ cực kỳ quyết liệt. Một trong những quyết định quan trọng nhất vừa được ban hành là việc điều chỉnh tăng đồng loạt các mức lãi suất chủ chốt, đánh dấu một giai đoạn thắt chặt tiền tệ nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định giá trị đồng tiền.

Điều chỉnh tăng lãi suất tái cấp vốn lên mức 13%/năm

Ngày 31/03/2011, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký ban hành Quyết định 692/QĐ-NHNN quy định về các mức lãi suất điều hành mới. Theo đó, kể từ ngày 01/04/2011, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của Ngân hàng Nhà nước đối với các ngân hàng sẽ chính thức tăng lên mức 13%/năm.

So với mức lãi suất 12%/năm được áp dụng trước đó, việc tăng thêm 1% là một tín hiệu rõ ràng cho thấy sự kiên định của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát dòng tiền. Đây là lần thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, Ngân hàng Nhà nước phải điều chỉnh các mức lãi suất này. Trước đó, vào ngày 08/03/2011, lãi suất tái cấp vốn đã được nâng từ 11% lên 12%.

Theo Điều 1 Quyết định 692/QĐ-NHNN: Quy định các mức lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như sau: 1. Lãi suất tái cấp vốn là 13,0%/năm. 2. Lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với các ngân hàng là 13,0%/năm.

Hiện thực hóa mục tiêu tại Nghị quyết 11/NQ-CP

Việc tăng lãi suất không nằm ngoài lộ trình thực hiện các giải pháp cấp bách tại Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội. Bằng cách nâng chi phí vay vốn của các ngân hàng thương mại từ Ngân hàng Trung ương, cơ quan quản lý đang nỗ lực giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng, từ đó giảm lượng tiền cung ứng ra lưu thông.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc duy trì lãi suất ở mức cao là một "liều thuốc đắng" cần thiết để hạ nhiệt nền kinh tế đang có dấu hiệu tăng trưởng nóng và đối mặt với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng cao. Điều này cũng giúp ổn định tỷ giá và tăng sức hấp dẫn cho đồng Việt Nam trong bối cảnh thị trường ngoại hối có nhiều biến động.

Tác động đến hệ thống ngân hàng và thị trường

Với việc lãi suất tái cấp vốn chạm mốc 13%, các ngân hàng thương mại sẽ phải tính toán kỹ lưỡng hơn trong việc cân đối nguồn vốn. Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng dự báo sẽ có những biến động tương ứng, buộc các tổ chức tín dụng phải nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro thanh khoản. Đồng thời, người dân và doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị cho một mặt bằng lãi suất cho vay có thể sẽ được điều chỉnh tăng trong thời gian tới.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/04/2011 và thay thế cho các quy định về lãi suất tại Quyết định số 379/QĐ-NHNN ngày 08/03/2011. Ngân hàng Nhà nước yêu cầu Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ và Thủ trưởng các đơn vị liên quan thuộc Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc các tổ chức tín dụng chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.