Trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ, khái niệm "Ngân hàng mở" (Open Banking) đang trở thành tâm điểm của ngành tài chính. Một trong những mắt xích quan trọng nhất để vận hành hệ thống này chính là Open API. Vậy pháp luật hiện hành quy định thế nào về việc công khai các giao diện lập trình này? Liệu các ngân hàng có quyền "giữ kín" công nghệ của mình hay bắt buộc phải chia sẻ với bên thứ ba?

Open API là gì và tại sao ngân hàng phải công khai?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 64/2024/TT-NHNN, Open API (giao diện lập trình ứng dụng mở) được định nghĩa là tập hợp các API mà ngân hàng cung cấp cho bên thứ ba. Mục đích của việc này là để bên thứ ba có thể trực tiếp kết nối, xử lý dữ liệu nhằm cung ứng các dịch vụ tài chính tiện ích cho khách hàng.

"Open API là tên gọi viết tắt của giao diện lập trình ứng dụng mở trong ngành Ngân hàng, bao gồm Open API cơ bản và Open API khác."

Việc công khai Open API không còn là lựa chọn tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc mang tính pháp lý để đảm bảo tính minh bạch và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực Fintech.

Những thông tin tối thiểu ngân hàng phải "show" ra

Căn cứ theo Điều 9 Thông tư 64/2024/TT-NHNN, trước khi chính thức bắt tay kết nối dữ liệu với bất kỳ bên thứ ba nào, các ngân hàng có trách nhiệm phải công khai thông tin trên trang thông tin điện tử chính thức của mình. Các nội dung bắt buộc phải công khai bao gồm:

• Hệ thống thử nghiệm: Thông tin chi tiết về môi trường Sandbox để bên thứ ba có thể chạy thử nghiệm trước khi vận hành thật.
• Danh mục API: Liệt kê đầy đủ các loại Open API mà ngân hàng đang triển khai, giúp các đối tác dễ dàng lựa chọn giải pháp phù hợp.

Quy định này giúp loại bỏ rào cản "xin - cho" trong việc tiếp cận dữ liệu ngân hàng, tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp công nghệ tài chính nhỏ và vừa.

Quyền lợi và trách nhiệm của bên thứ ba: Không chỉ là kết nối

Khi tham gia vào hệ sinh thái Open API, bên thứ ba không chỉ được hưởng lợi từ nguồn dữ liệu khổng lồ của ngân hàng mà còn phải gánh vác những trách nhiệm pháp lý nặng nề để bảo vệ người tiêu dùng. Điều 12 Thông tư 64/2024/TT-NHNN đã cụ thể hóa các nghĩa vụ này.

Bên thứ ba phải cung cấp công cụ cho phép khách hàng tra cứu dữ liệu và đặc biệt là quyền rút lại sự đồng ý xử lý dữ liệu bất cứ lúc nào. Ngoài ra, việc ban hành các quy trình quản lý rủi ro, chăm sóc khách hàng và xử lý khiếu nại là điều kiện tiên quyết để duy trì kết nối.

Đặc biệt, trong trường hợp xảy ra sự cố an toàn thông tin hoặc sai lệch dữ liệu, bên thứ ba có nghĩa vụ thông báo kịp thời cho ngân hàng để phối hợp xử lý, tránh gây thiệt hại lan rộng cho hệ thống tài chính và khách hàng.

Tóm lại, việc bắt buộc công khai Open API theo Thông tư 64/2024/TT-NHNN là một bước tiến lớn, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của kinh tế số tại Việt Nam, nơi mà dữ liệu được lưu thông an toàn và hiệu quả.