Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động khó lường, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 18/CT-TTg về việc xây dựng kế hoạch tài chính 05 năm giai đoạn 2026 - 2030. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà là một "mệnh lệnh" kinh tế, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải thay đổi tư duy quản lý ngân sách, hướng tới sự minh bạch và hiệu quả tối đa.

Triệt để cắt giảm chi phí 'không tên'

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất tại khoản 4 mục I Chỉ thị 18/CT-TTg là yêu cầu triệt để cắt giảm chi thường xuyên. Thủ tướng nhấn mạnh việc loại bỏ các khoản chi không thực sự cần thiết, cấp bách như hội họp, tiếp khách, hay các chuyến đi công tác nước ngoài dàn trải.

Thay vì chi tiêu cho các hoạt động mang tính hình thức, nguồn lực tài chính quốc gia sẽ được ưu tiên bố trí để thực hiện các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước. Mục tiêu là tập trung cho tăng trưởng, đầu tư phát triển, đảm bảo có trọng tâm, trọng điểm, tránh tình trạng đầu tư manh mún, kéo dài gây lãng phí.

Cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu

Để ngăn chặn tiêu cực và tham nhũng trong việc phân bổ ngân sách, Chính phủ yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Đặc biệt, vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được đặt lên hàng đầu. Việc giao chỉ tiêu thu - chi ngân sách phải đảm bảo tính công khai, minh bạch theo đúng quy định của Luật ngân sách nhà nước 2015 và Luật Đầu tư công 2019.

"Công khai, minh bạch, hiệu quả, chống tiêu cực, tham nhũng trong việc giao chỉ tiêu thu - chi ngân sách nhà nước; tăng cường phân công, phân cấp, phân quyền theo quy định của pháp luật, cá thể hóa trách nhiệm gắn với kiểm tra, giám sát..."

Ưu tiên nguồn lực cho cải cách tiền lương

Bên cạnh việc tiết kiệm, kế hoạch tài chính giai đoạn 2026 - 2030 cũng đặt ra nhiệm vụ quan trọng là đảm bảo nguồn lực cho cải cách chính sách tiền lương, lương hưu và các chính sách an sinh xã hội. Điều này đòi hỏi các địa phương phải đánh giá sát thực tế số kinh phí cắt giảm được từ việc tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế theo tinh thần của Nghị quyết 18-NQ/TW.

Việc xây dựng khung cân đối ngân sách 5 năm tới không chỉ dựa trên các con số khô khan mà phải bám sát diễn biến kinh tế thế giới và thực tiễn trong nước. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phải có tư duy phát triển mới, giải pháp đột phá để đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030.

Lời khuyên pháp lý

Các cơ quan, đơn vị cần chủ động rà soát lại các quy định tại Nghị định 45/2017/NĐ-CP để đảm bảo việc lập kế hoạch tài chính đúng tiến độ và nội dung yêu cầu. Việc thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 18/CT-TTg không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là đóng góp trực tiếp vào sự bền vững của nền tài chính quốc gia.