Trong bối cảnh các hoạt động bổ trợ tư pháp ngày càng phát triển, tình trạng cá nhân không đủ điều kiện nhưng vẫn tự xưng là luật sư để cung cấp dịch vụ pháp lý đang diễn biến phức tạp. Nhằm siết chặt quản lý và bảo vệ uy tín của nghề luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định 82/2020/NĐ-CP với nhiều mức phạt tăng nặng đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực luật sư.

Tăng mạnh mức phạt đối với hành vi mạo danh luật sư

Điểm mới đáng chú ý nhất trong quy định sắp có hiệu lực từ ngày 01/9/2020 chính là việc nâng mức phạt tiền đối với hành vi mạo danh luật sư. Cụ thể, theo quy định cũ tại điểm b khoản 5 Điều 6 Nghị định 110/2013/NĐ-CP, hành vi mạo danh luật sư để hành nghề luật sư dưới bất kỳ hình thức nào chỉ bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Tuy nhiên, kể từ ngày 01/9/2020, theo quy định tại điểm e khoản 7 Điều 6 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức phạt này đã được điều chỉnh tăng lên đáng kể:

"7. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: [...] e) Cung cấp dịch vụ pháp lý, hoạt động tư vấn pháp luật với danh nghĩa luật sư hoặc mạo danh luật sư để hành nghề luật sư; treo biển hiệu khi chưa được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc chưa gia nhập Đoàn luật sư."

Như vậy, mức phạt tối đa đã tăng thêm 10 triệu đồng so với trước đây, thể hiện thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc xử lý các đối tượng lợi dụng danh nghĩa luật sư để trục lợi.

Các hành vi khác cũng chịu mức phạt từ 30 - 40 triệu đồng

Bên cạnh hành vi mạo danh, khoản 7 Điều 6 Nghị định 82/2020/NĐ-CP còn quy định mức phạt tương tự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng khác như:

• Cung cấp hoặc hướng dẫn khách hàng cung cấp tài liệu, vật chứng giả, sai sự thật;
• Xúi giục khách hàng khai sai sự thật hoặc xúi giục khách hàng khiếu nại, tố cáo trái pháp luật;
• Tiết lộ thông tin về vụ, việc, về khách hàng mà mình biết trong khi hành nghề (trừ trường hợp được đồng ý hoặc pháp luật quy định khác);
• Móc nối, quan hệ với người tiến hành tố tụng, cán bộ, công chức để làm trái quy định pháp luật trong việc giải quyết vụ, việc.

Xử phạt hành vi hành nghề khi chưa có chứng chỉ

Đối với hành vi hành nghề luật sư khi chưa có chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc chưa gia nhập Đoàn luật sư, điểm a khoản 6 Điều 6 Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Mức phạt này được giữ nguyên so với quy định tại Nghị định 110/2013/NĐ-CP.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, người vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 6:

• Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề: Từ 06 tháng đến 09 tháng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng tại khoản 7.
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp: Toàn bộ số tiền thu được từ việc mạo danh luật sư hoặc cung cấp dịch vụ trái phép sẽ bị thu hồi triệt để.

Việc tăng mức xử phạt tại Nghị định 82/2020/NĐ-CP là hồi chuông cảnh tỉnh cho những cá nhân có ý định trục lợi bằng cách mạo danh luật sư, đồng thời góp phần làm trong sạch đội ngũ luật sư Việt Nam.