Ngày 16/05/2019, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 42/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Đây được xem là một bước đi quyết liệt của Việt Nam trong nỗ lực gỡ nút thắt "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu (EC) đối với hải sản xuất khẩu, đồng thời bảo vệ nguồn lợi thủy sản đang dần cạn kiệt.

Mức phạt kỷ lục 1 tỷ đồng: Thông điệp đanh thép từ Chính phủ

Điểm đáng chú ý nhất trong văn bản pháp lý mới này chính là mức phạt tiền cực kỳ nghiêm khắc. Theo quy định tại khoản 1 Điều 5, mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân trong lĩnh vực thủy sản lên tới 1.000.000.000 đồng. Đối với tổ chức, mức phạt này sẽ gấp đôi, tương đương 2 tỷ đồng.

"Điều 5. Quy định về mức phạt tiền, thẩm quyền phạt tiền trong hoạt động thủy sản
1. Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân trong lĩnh vực thủy sản là 1.000.000.000 đồng."

Việc nâng mức phạt lên cao như vậy cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc răn đe các hành vi khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Điều này không chỉ bảo vệ uy tín của thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế mà còn đảm bảo sinh kế lâu dài cho ngư dân chân chính.

Những hành vi "đại kỵ" bị xử phạt nặng nhất

Theo Điều 20 của Nghị định, có 02 nhóm hành vi chính sẽ bị áp dụng mức phạt kịch khung từ 800 triệu đến 1 tỷ đồng đối với cá nhân:

• Vi phạm nghiêm trọng trong khai thác thủy sản: Bao gồm việc sử dụng tàu cá có chiều dài từ 24 mét trở lên hoạt động không có giấy phép hoặc giấy phép hết hạn; tàu cá nước ngoài hoạt động trái phép trong vùng biển Việt Nam; hoặc các hành vi che giấu, giả mạo, hủy chứng cứ vi phạm khi tái phạm.
• Vi phạm về xuất nhập khẩu thủy sản: Nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất hoặc quá cảnh lô hàng thủy sản từ 2.000 kg trở lên có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp hoặc không đáp ứng các điều kiện quy định.

Bên cạnh đó, các hành vi như không trang bị thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoặc vô hiệu hóa thiết bị này khi đang hoạt động trên biển cũng bị xử phạt rất nặng, từ 300 đến 500 triệu đồng tùy kích thước tàu.

Quyết tâm gỡ "thẻ vàng" EC và bảo vệ nguồn lợi bền vững

Ngoài các mức phạt tiền tỷ, Nghị định 42/2019/NĐ-CP còn quy định mức phạt lên đến 50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng điện để khai thác thủy sản. Đây là hành vi mang tính tận diệt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển.

Việc áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tàu cá, tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng từ 6 đến 12 tháng sẽ tạo ra áp lực đủ lớn để thay đổi nhận thức của chủ tàu và ngư dân. Hy vọng rằng, với sự ra đời của Nghị định này, ngành thủy sản Việt Nam sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn, khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu thế giới.

Nghị định 42/2019/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/07/2019.