Vấn đề mang thai hộ và nuôi con nuôi luôn là những mảng nội dung nhạy cảm, chứa đựng nhiều giá trị nhân văn nhưng cũng dễ bị lợi dụng để trục lợi. Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và tăng tính răn đe, Chính phủ đã ban hành Nghị định 82/2020/NĐ-CP với nhiều điểm mới đáng chú ý, chính thức áp dụng từ ngày 01/9/2020.

Mạnh tay xử lý hành vi mang thai hộ vì mục đích thương mại

Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Nghị định 82/2020/NĐ-CP là việc cụ thể hóa mức phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về sinh con. Trước đây, pháp luật chủ yếu tập trung xử lý người tổ chức, nhưng nay, ngay cả người trực tiếp thực hiện cũng phải đối mặt với chế tài hành chính nghiêm khắc.

Cụ thể, tại Điều 60 quy định:

1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, sinh sản vô tính, mang thai hộ vì mục đích thương mại.

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi này. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền nhận được từ việc mang thai hộ trái phép sẽ bị Nhà nước thu hồi triệt để.

Siết chặt kỷ cương trong hoạt động nuôi con nuôi

Bên cạnh vấn đề sinh con, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực nuôi con nuôi cũng được điều chỉnh tăng mức phạt và chi tiết hóa các hành vi vi phạm tại Điều 62. Pháp luật hiện hành yêu cầu sự trung thực và trách nhiệm cao nhất từ phía người nhận nuôi để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ em.

Theo đó, mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng sẽ áp dụng cho các hành vi:

• Khai không đúng sự thật để đăng ký việc nuôi con nuôi;
• Phân biệt đối xử giữa con đẻ và con nuôi;
• Không thực hiện nghĩa vụ báo cáo tình hình phát triển của con nuôi trong nước;
• Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ để làm thủ tục đăng ký.

Đặc biệt, đối với các hành vi mang tính chất nghiêm trọng hơn như lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc mua chuộc, ép buộc để có sự đồng ý cho trẻ làm con nuôi, mức phạt có thể lên tới 10.000.000 đồng. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho những ai có ý định biến quan hệ gia đình thiêng liêng thành công cụ kiếm tiền bất chính.

Lời khuyên pháp lý

Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một chính sách nhân văn của Nhà nước, tuy nhiên phải được thực hiện đúng theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Mọi hành vi biến tướng sang mục đích thương mại đều là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm từ ngày 01/9/2020 theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP.

Người dân cần tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý trước khi thực hiện các thủ tục liên quan đến hộ tịch, hôn nhân và gia đình để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.